Futbolekonomi- 19 Mayıs 2025 Southampton için 2024-25 sezonu Premier Lig’den düştükleri berbat bir sezon oldu. Kulüp ligin bitimine yedi maç kala Premier Lig’den bir alt lig olan Championship'e düştü. Bu durum Premier Lig tarihindeki en erken düşüşü ifade ediyor.  

Aslında bu düşüş kulüp için bir tesadüf olarak nitelendirilemez. Aşağıda okuyacağınız gibi, kulübün özellikle yönetsel ve mülkiyet yönünden yaşadığı sıra dışı gelişmeler, onları bir asansör takıma dönüştürdü. Yine bu düşüş sürecine etki eden temel problemlerden birisi de, lig boyunca üç menajer değiştirilmesiydi. Aralık 2024’te kulüp, kendisini bir önceki sezon Premier Lig’e yükselten Russell Martin ile "yollarını ayırdı.

Ancak yerine getirilen Ivan Juric'in durumu da daha iyi olmadı ve Hırvat teknik adam, 107 gün görev yaptıktan sonra görevinden ayrıldı ve sezon sonuna kadar A takım teknik direktörü Simon Rusk takımı yönetti.

Southampton 2022/23 sezonunda Premier Lig’den Championship’e düşmeden önce, 11 yılını Premier Lig’de  geçiren bir kulüp olmuştu. Hatta, 2013/14 ile 2016/17 yılları arasında üst üste dört sezon ilk sekizde yer alarak potansiyelinin üzerinde bir performans da sergilemişti.

Sırp medya patronu Dragan Solak, Ocak 2022'de Sport Republic Limited aracılığıyla kulübün %80'ini 100 milyon sterline satın almıştı. Ne var ki, tam kulüp mülkiyet değişiminin gerçekleştiği sezonda Southampton 2022-23 sezonunda küme düştü.

Aslında kulübün makus talihi Çinli iş adamı Gao Jisheng'in 2017 yılında şirketin çoğunluk hissesini satın almasıyla başladı. Bu tarihten sonra kulüpte çürüme başladı ve kulübün % 80 hissesi Dragan Solak’a satıldı. Diğer ortak  Katharina Liebherr  ise kalan %20'yi elinde tuttu.

Solak'ın göreve gelmesinden bu yana kulüpte büyük bir değişim yaşandı. Kulüp, son üç yılda altıncı kez teknik direktör değiştirdi. Daha önce Kasım 2022'de Ralph Hasenhüttl, Şubat 2023'te Nathan Jones ve Mayıs 2023'te Ruben Selles görevden alınmıştı.

Daha büyük sıkıntı ise futbol direktörü Jason Wilcox'un Temmuz 2024’te Manchester United’a geçerek, kulübün tüm  transfer planlarını altüst etmesiydi. Solak'ın itiraf ettiği gibi, "Jason ayrıldığında, yerine uygun bir şey konulmadı."

Sport Republic, sıkıntılı yatırım şirketi 777 Partners'da benzer bir görev üstlenen Alman teknik direktör Johannes Spors'u sportif direktör olarak atayarak boşluğu doldurmaya çalıştı.

Öte yandan Henrik Kraft, ocak ayında kulüp başkanlığı görevinden istifa ederken, Solak diğer sorumluluklarının yanı sıra bu görevi de üstlendi.

Nam-ı diğer Saints (Azizler) olan Southampton FC,  bir sezon önce Premier Lig’e yükselirken, Championship’te dördüncü olarak play-off'larda katılma hakkı elde etti. Play off’larda başarılı bir performans ortaya koydu ve ardından finalde Leeds United'ı yenerek Premier Lig’e yükselmişti. Kulüp ayrıca bu sezon FA Kupası'nın beşinci turuna ulaştı, ancak Liverpool'a yenilerek FA’den elendi.

Tablo: 1) Southampton'ın Yıllar İtibariyle Lig Pozisyonları

2023/24 sezonu hesaplarının üzerinden bir yıl geçmesine karşın, Southampton'ı Championship'te neler bekliyor? Bu soruya mevcut mali yapıyla çok olumlu yanıt vermek kolay görünmüyor. Zira, Championship'te naklen yayın gelirleri başta olmak üzere, diğer gelirlerde önemli düşüşler yaşanması sadece bir tahmin değil, gerçeğin kendisi olarak kulübün karşısına çıkıyor. Aşağıda gösterilen mali yapı, kulübün bir alt ligde ne yapabileceğine ilişkin bazı ipuçları veriyor. 

Kar/Zarar

Southampton 2023/24'te  alt ligde oynamasına rağmen, sattığı oyuncularla vergi öncesi 87 milyon sterlinlik zarardan 17 milyon sterlinlik kara geçti ve bu da net karda 104 milyon sterlinlik bir iyileşme anlamına geliyor. Ancak bu tamamen, kulüp bünyesindeki iyi oyuncuların daha iyi kulüplere gitmesiyle, kulübün oyuncu satış gelirleri 7 milyon sterlinden 123 milyon sterline fırladı. Kısacası, yüksek kar temel olarak oyuncu satışlarından elde edilen kârdan kaynaklanıyordu.

Oyuncu satışından gelen kar olmasa kulübün vergi öncesi zararı 86.6 Milyon Sterlin olacaktı.

Southampton'un 2022-23 sezonunda Premier Lig'den düşüşü, gelirlerin de 146 milyon sterlinden 85 milyon sterline 61 milyon sterlin (%42) düşmesine neden oldu. Gelirdeki bu düşüşü, yönetim büyük ölçüde faaliyet giderlerinde frene basarak dengelemeye çalıştı. Nitekim, faaliyet giderleri 224 milyon sterlinden 174 milyon sterline 50 milyon sterlin (%22) sert bir şekilde düşürüldü. Düşen gelir, bu şekilde telafi edilmeye çalışıldı.

Bu dönemde ödenmesi gereken net faiz tutarı da 17 milyon sterlinden 19 milyon sterline yükseldi.

Diğer taraftan mutlak değer olarak ücret maliyetleri geri gelip 80,9 Milyon Sterlin'e kadar düşmesine karşın, gelirlerdeki ciddi düşüş sonrası, ücret/gelir rasyosu da bir önceki sezona göre %13 artarak, %95’e yükseldi.  

Vergi sonrası kâr, 11 milyon sterlinlik vergi gideri nedeniyle 6 milyon sterlin olarak gerçekleşti.

Oyuncu satışından gelen yüksek kar, kulübün net borçluluğunu da %27,8 oranında aşağıya çekerek, 57.8 milyon Sterlin’e geriletti.

Tablo:2) Southampton Kar ve Zarar Tablosu (2023/24)- Milyon Sterlin

Southampton'ın 61 milyon sterlinlik gelir azalışının başlıca nedeni, neredeyse yarı yarıya azalan yayın gelirleri oldu. Yayın. geliri 108 milyon sterlinden 52 milyon sterlin düşerek 56 milyon sterline geriledi. Zira bu tutar, "Championship'te önemli bir gelir olmakla birlikte, Premier League ile kıyaslanamayacak ölçüde daha düşük".

Diğer gelir kaynakları da küme düşmenin bir sonucu olarak düşüş gösterdi; ticari gelirler 18,4 milyon sterlinden 12,6 milyon sterline neredeyse üçte bir oranında düşerken, maç günü gelirleri 19,2 milyon sterlinden 16,2 milyon sterline 3,0 milyon sterlin (%15) düştü.

Diğer faaliyet gelirleri ise 0,3 milyon sterlinden 2,2 milyon sterline yükseldi.

Southampton’da gelirdeki gerileme, maaş bordrosunda sağlanan %34’lük düşüş ile telafi edilebildi. Southampton’da ücret ve maaş bordrosu 122 milyon sterlinden 81 milyon sterline geriledi. Ancak oyuncu amortismanı 52 milyon sterlinden 51 milyon sterline yalnızca 1 milyon sterlin (%2) düşerken; diğer giderler de %16 düşüş sağlandı. Bunun sonucunda diğer giderler cari yıl bakiyesi 45 milyon sterlinden 38 milyon sterline çekildi.

Southampton, "başarılı oyuncu takasları" sayesinde geçen sezon Championship'te 17,3 milyon sterlinle en yüksek vergi öncesi kârı elde etti. Kulüp elde ettiği bu karla Championship ekiplerinden 12.8 milyon sterlin kar eden  Watford’u, 8.7 milyon sterlin kar eden  Coventry City ve 3.3 milyon sterlin kar eden Blackburn Rovers’ı geride bıraktı.

Southampton 2022/23 sezonunda Premier Lig’den düşmüş, bir yıl Championship’te oynadıktan sonra tekrar 2024/25’te yeniden Premier Lig’e yükselmişti. Şimdi yeniden Championship’e düştüler.

Sonuç olarak, Southampton'un bu maliyetlerle ve düşecek gelir yapısıyla Championship'te rekabetini sürdürülebilir bir şekilde devam ettirmesi çok mümkün görünmüyor. 

kaynak: 

https://swissramble.substack.com/p/southampton-finances-202324?utm

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş