Sezonlar İtibariyle Ortalama Seyirci sayıları
Kulüp	2003/04	2004/05	2005/06	2006/07	2007/08
Olympique Marseille	51650	52995	49165	51600	52600
Olympique Lyonnais	36000	37510	38300	38545	37295
Paris Saint Germain	38810	37170	40485	36360	36945
RC Lens	34725	34965	34185	34360	34655
AS Saint-Etienne	22000	29890	29625	29390	29235

 

O. Lyon’un mucizeyi getiren kısa tarihi öyküsü

 

O.Lyon Olia Ailesi tarafından kurulmuş bir kulüp…1899'dan beri bir çok alanda faaliyet gösteren Lyon,  Olympique Universitaire’in rugby ile futbol bölümleri arasındaki bir tartışma sonucu futbol kısmının kulüpten ayrılmasıyla yeni adı Olympique Lyonnais olur ve 3 Ağustos 1950'de yeni bir sayfa açılır O.Lyon için.  Her ne kadar kulübün resmi kuruluşu 1950

olmasına karşın, Olympique Lyon taraftarları kulüplerinin kuruluş tarihlerini 1899 olarak kabul ederler.

İlk kurulduğu yıllarda parasızlık ve tesis kıtlığı yakalarını bir türlü bırakmaz…Çok sıkıntılı günler yaşarlar.  Ancak tüm olumsuzluklara karşın 1910'da ilk şampiyonluklarına Fransa Kupasını kazanarak ulaşırlar. 1920'de Tony Garnier tarafından dizayn edilen yeni statlarına yani  Stade de Gerland'a geçerler. II.Dünya Savaşı esnasında boş durmazlar ve savaş sürerken profesyonelleşme kararı alırlar .

1945/46 sezonunda gösterdikleri başarılı performansla birinci lige çıkarlar, fakat 1946'da ikinci lig yolu tekrar görünür. OL daha sonra 1951’de tekrar 2.Lig’de şampiyon olmayı başarırsa da, bir türlü istikrarı sağlayamaz ve tekrar 1.lig ile 2. Lig arasında gel gitler yaşarlar.  1960’a kadar önemli bir başarı olarak sadece 1910’da kazanılmış bir şampiyonluğu bulunan OL için  1960 ve 70’li yıllar başarıdan başarıya koşulan yıllar olur. 1970’ler de gelen başarıya 5 farklı teknik adamla ulaşırlar. Bu dönemde 3 Fransa Kupası (1964-67-73), bir Spor Yazarları Derneği Şampiyonluğu elde ederek Fransa’da dikkatleri üzerine çekerler. Avrupa’daki ilk ciddi başarısını 1965’te o zamanki adıyla Kupa Galipleri Kupası’nda yarı finale yükselerek elde ederler ancak, yarı finalde çok dişli bir rakip vardır. O da Sporting Lizbon’dur. Sporting Lizbon’a yenilerek finale çıkamayan OL 80’lerin başında yeniden hüsran günlerine geri döner. Arkasından finansal problemler başlar. Problemler bir ara giderek derinleşince, ellerindeki en önemli yıldızlarını Bernard LACOMBE ve Raymond DOMENECH’i satmak  zorunda kalırlar. 1982’de tekrar 2.Lig’e düşülmesinin ardından Jean TIGANA gibi bir yıldızı kadro dışında bırakmak zorunda kalan OL, 1983’e kadar geçen üç yıllık süre içinde 3 başkan değiştirir. Ciddi bir istikrarsızlık ve kaynak eksikliği söz konusudur.  İkinci ligde geçen birkaç yılın ardından, 1987’de “Büyük Başkan” Jean-Michel AULAS kulübü devir alır ve AULAS seçim bildirgesinde sunduğu planla; 4 sene içinde Avrupa Kupalarına katılmanın, 15 sene içinde de 1.Lig’in köklü bir ekibi haline gelmenin ve Avrupa’da adından söz ettiren bir kulüp olmanın sözünü verir.

Jean-Michel Aulas 1987'de kulübün kontrolünü devraldığında, 15 yıl içinde Avrupa Kupalarına katılma hayalleri ile büyük yatırımlara girişilir. Teknik direktörleri Robert Nouzaret ile Raymond Domenech'in yardımlarıyla da 1989'da çıkışa geçerler.

1995'te kulüp Fransız 1.Ligi’nde üst sıralarda yer alır. Dokunulmaz FC Nantes'in ardından 2. olurlar o yıl. Bu başarıda alt yapıdan yetişen yetenekli oyuncuların, özellikle Florian Maurice'in katkıları büyüktür. Ertesi yıl, Avrupa Kupalarına İtalyan takımı Lazio'yu eleyerek katılırlar.

1997'de Intertoto Kupası sayesinde Avrupa'ya tekrar açılırlar. Birinci ligde 1997/98 sezonunu 6., 1998/99 ve 1999/00 sezonunu 3. ve 2000/01 sezonunu 2. bitirirler bu arada. Kulüpte artık sportif başarılar peşi sıra Aulas’ın hamleleriyle gelmeye başlar ve 2001/02 sezonundan itibaren Fransız 1.Ligi’ne ambargo koyarlar ve tam yedi kez şampiyon olurlar.  Bu süreçte Avrupa’da adı geçen ve rakiplerin karşılaşmaktan çekindiği bir takım olup çıkarlar. Avrupa’nın tüm büyüklerini kemdi sahalarında dize getirirler. Hele Şampiyonlar Ligi’nde Real Madrid gibi dünya devi takımlara karşı kazanılan zaferler, takıma ve camiaya gelecek açısından daha büyük ümit ve güven verir.

Kim bu Büyük Başkan Aulas?

 

Fransa Ligi’nin en popüler iki takımı Marsilya ve PSG’yi, son yıllardaki çıkışıyla O.Lyon, devre dışı bırakmış durumda. Üst üste 7 kez adını Fransa Lig şampiyonluğuna yazdırarak, Marsilya ve S.Etienne’e ait çok önemli bir rekoru kıran Lyonlular, sadece Fransa’nın değil Avrupa’nın da en iyileri arasında yer almayı hedefliyor ve bu yolda yürümeye devam ediyorlar. O.Lyon’un bu göz kamaştıran sportif ve mali başarısının mimarı olarak karşımıza çıkan Jean Michel AULAS, henüz 38 yaşındayken, 1987 yılında O.Lyon’a başkan oldu. Eski bir üst düzey hentbol oyuncusu olan AULAS, bir dönem Carl LEWİS ve Alain PROST gibi spor dünyasının önde gelen isimlerinin sponsoru olmuştu ama futbolla uzaktan yakından bir alakası yoktu. Böyle bir sorumluluğu AULAS, “hizmet vermek” amacıyla kabulleniyordu. Yolun başında futbolu bilmeyen bir başkanın, bugün geldiği nokta, hiç kuşku yok ki, daha büyük bir merak uyandırıyor. [1]

 

Başarılı iş adamı olan Aulas aynı zamanda bugün  yaklaşık 1.500 çalışanı ve 150 milyon euro cirosuyla Fransa’da bir bilgisayar firmasının da sahibi. Bir yandan özel iş yaşamındaki performansı, diğer yandan O.Lyon’un başarısı gerçekten Aulas’a hayranlık uyandırıyor. AULAS, özel iş yaşmındaki başarılı çalışma ilkelerini O.Lyon’a taşıyarak, aslında sadece bir futbol kulübünü değil aynı zamanda bir şirketi yönetme konusunda bize farklı bir düşünce veriyor.  Aulas’a göre futbol kulübü yönetmek, daha baştan belirlenmiş stratejiler doğrultusunda kurumsal yönetişimin de hayata geçirilmesi anlamına geliyor.  Aulas iş yuaşamındaki performansını 3 önemli ögeye bağlıyor ve bunu da futbol kulübünde uygulayabildiği ölçüde başarılı olabileceğini dile getiriyor.

 

O, başkanlığı kulübe sportif başarı kazandırmaktan daha çok, kulübe para kazandırmak için seçmişti.  AULAS’a göre maddi yönden güçlü olunursa, sportif başarı da kendiliğinden gelecekti.

 

AULAS O.Lyon Başkanı olduğunda Mavi-Kırmızılılar bir İkinci Lig takımıydı. 1989 yılında O.Lyon, adını Birinci Lig’e yazdırmayı başardı. O günleri AULAS, “Belediye, bankacılar, futbolcular, kulüp çalışanları dahil etrafımdaki herkesi, futbolun yeşil çim üzerinde 90 dakikalık bir oyun anlayışıyla sınırlanmayacağını, bu spor dalını projelendirilmiş bir işletmenin etkinliği olarak görmek gerektiğine inandırdım” şeklinde özetliyor. Bu teorik yaklaşımı AULAS şu söylem şekliyle somutlaştırıyor: “Biz hiçbir zaman, -Birinci Lige çıkacağız, Fransa şampiyonu olacağız daha sonra Avrupa şampiyonu olacağız ve sonra da ekonomik bir model geliştireceğiz-  şeklinde bir iddiada bulunmadık. Tam tersine, ilk önce ekonomik bir model üzerinde çalıştık. Profesyonel spor dünyasının içinde olduğumuza göre, eğer ekonomik yapımız yeterince güçlü ve verimliyse, o zaman sportif bir model ortaya çıkartıp, rakiplerimizden daha güçlü olabiliriz, bu da zaten beraberinde başarıları getirecektir”.

 

“Böyle bir değer yaratmak için çok özel şeyler yapmadım” diyen O.Lyon Başkanı, “O.Lyon’u bir ticari şirket olarak görüp, belli kurallar ve uygulamalar getirdim. Değişimle ilgili bir örnek vermem gerekirse; kulüp başkanlığındaki ilk günlerimde, Lyon’un kazandığı maçlardan sonraki gün herkes işe 11’de geliyordu. Bu saatten önce kulüp içinde insan bulmak mümkün değildi. Tabii o zaman hedef maç kazanmaktı, maç kazanılınca da herkes kulübe geç gidebilirim düşüncesindeydi. İşin başına geçince, bu anlayışı değiştirdim, profesyonel bir çalışma ortamı yarattım” açıklamasında bulunuyor. Yeri gelmişken, dernek statüsünde olup yerel yönetimin verdiği destekle ayakta kalmaya çalışan O.Lyon’u AULAS’ın, sportif amaçlı anonim şirkete (SAOS/Societe Anonyme a objet sportif) çevirdiğinin de altını çizelim. [2]

 

Jean- Michel AULAS futbolda devrim yaratacak bir adım attı. AULAS,  bir futbol kulübünün de şirketler gibi bir işletme olduğu fikrini ortaya attı. Buna bağlı olarak ta yönetim kurulu iş adamları tarafından oluşturulacaktı. Günümüzde bu fikir çok yeni bir şey olmasa da, o dönemde kulüpler yerel grupların sübvansiyonuyla ayakta durduğu için bu fikir aslında çok ses getiren cinstendi. Futbol dünyası bu iddianın ardından “business plan” (iş planlaması), “merchandising” (Logolu ürün alım satım planlaması) gibi ticari terimlerle karşılaştı. Lyon kulübü artık kurumsallaşmaya (ve ticarileşmeye) doğru yola çıkacaktı. Önceleri dernek statüsünde olup yerel yönetimin verdiği destekle ayakta kalmaya çalışan O.Lyon’u AULAS,  “sportif amaçlı anonim şirkete” çevirdi.  AULAS ayrıca  O.Lyon grubu adı altında bir holding kurarak, finansal ihtiyaçları da buradan sağlamayı düşünüyordu. [3]

 

AULAS iş yaşamında vazgeçemediği üç temel ilkeyi O.Lyon’da da hayata geçirmek istiyordu.

 

 

Bunlar:

1)Strateji belirleme,

2) Bu stratejiyi şirket içi ve dışı kişilere açıklama (benimsetme),

3) Bu strateji hayata geçirmede ilk adımı atan kişi olmak.

 

Her yeni projede, kurulacak ilk temasın çok önemli olduğunu vurgulayan AULAS, “CEGID’in başında her yıl yüzlerce ticari anlaşmanın altına imza atıyorum. O.L için de düzenli olarak sponsorlarla bir araya gelip, çeşitli konferanslar düzenliyorum. Ayrıca ortaklarımızla bir araya gelip, gelecek için “neler yapabilirizi” konuşuyoruz” diyor.

İdari boyuttaki planlar böyleyken, sportif arenada işler pek de iyi başlamadı. AULAS ve ekibinin, kadro yapısında bugün  dahi, uyguladıkları genel strateji; futbolculara çok para vermek yerine, tecrübeli oyuncuların yanına genç takımdan takviyeler yaparak finansal açıdan kulübü zorlamamaktı. İlk sene Lyon’da işler hiç de iyi gitmedi.  Sene içinde 3 kez teknik direktör değiştiren O.Lyon, bir üst lige çıkamamıştı.  Fakat bir sonraki sene AULAS, sportif direktörlüğe Bernard  LACOMBE ve teknik direktörlüğe de  eski oyuncuları Raymond DOMENECH’i getirerek gelecek için en olumlu ve önemli adımını attı. DOMENECH’in takıma istikrar sağlayacağından emindi. (Daha doğrusu bu şekilde takımı da emin ellere emanet etmiş olacaktı. Nitekim atılan bu adımlar ilk meyvesini vermeye başladı. Hücum futbolu oynayan O.Lyon,  bir sene sonra 1.Lig’e çıktı. 1989’da 1.Lig’deki ilk sezonunda 8., 1990’da ise 5. olmayı başaran O.Lyon, o sezon sonu UEFA Kupası’na  katılmaya hak kazanmıştı.  Böylece AULAS sözünü tutmuş oluyordu.  Şehirde futbola olan sevgi ve ilgi de yavaş yavaş kendini gösteriyordu. Bundan sonraki yıllar artık O.Lyon’un vites yükseltmeye başladığı yıllardı. 2000’li yıllara kadar hep ilk sekizde yer alan O.Lyon, daha büyük hedeflere  ulaşmak için daha fazla finansal desteğe ihtiyacı olduğunu görüyordu. AULAS da buna çözüm bulacaktı.

Büyük başkan 1999’da içinde bir sır gibi sakladığı “Şampiyonlar Ligi şampiyonu olma” hedefini tüm dünyaya duyurma cesaretini sergiledi. Bu amacı gerçekleştirmek için AULAS, ilk iş olarak kulübün %33,84 hissesini bir film yapım şirketine 16 milyon euroya sattı. Buradan gelen paranın üzerine 4 milyon daha koyarak,  tam 20 milyon euroluk rekor transferle 2000 yılında Brezilyalı golcü Sonny ANDERSON’u kulübe kazandırdı. “Avrupalı devlerle baş etmenin” yolu olarak gördüğü bu transfer tek başına yetmezdi ve daha fazla finansal kaynağa ihtiyaç vardı ve bunun için O.Lyon’un borsaya açılması gerekirdi. Ayrıca televizyon yayın gelirlerinden daha fazla pay istiyor ve kulüplerin vergilendirilmesinde yeni düzenlemelere gidilmesini talep ediyordu. Fakat onun bu hedefini Fransa kanunları engelleyecekti. Ancak 2007 yılının Şubat’ında O.Lyon borsaya açılabildi.

 

Fransa’da üst üste 7 defa mutlu sonu yakalayan O.Lyon’da hedef bundan sonra Şampiyonlar Ligi’nde önce yarı final, sonra final ve şampiyonluk. Son iki sezondur çeyrek finalde elenen O.Lyon’un, Avrupalı rakiplerine göre en büyük dezavantajı, Fransa’daki bütçe kontrol sisteminin takımların borçlanmasına izin vermemesi. Şampiyonlar Ligi’nde zirveye oynayan Milan, Barcelona, Real Madrid, Chelsea gibi takımlar kazançlarının çok üzerinde,  yüksek bedeller ödeyip, futbol dünyasının yıldızlarını transfer ederken, Fransa’daki kontrol mekanizması futbol kulüplerinin böyle bir yöntem izlemesine kesinlikle izin vermiyor. Bunun farkında olan AULAS zaman zaman sistemi eleştirip, Fransız bakanlarla polemiğe girse de, Lyon’un bütçesini  artıracak kaynak arayışında son derece olumlu adımlar atıyor. 2000 yılında  AULAS, 15 milyon Euro karşılığında, kulübün 33,83’lük bölümünü Pathe Film’in sahibi Jerome SEYDOUX’ya sattı. Bu parayla AULAS, Fransa Ligi’nin en pahalı transferini gerçekleştirip Brezilyalı Sonny ANDERSON’u aldı ve O.Lyon’un sınıf atlamasını sağladı.

 

Aulas son günlerde basında çıkan haberlere göre de ciddi ölçüde haksız rekabetin kendilerini olumsuz etkilediğini dile getiriyor. Fransa’da kulüplerin borçlanma ve borsaya açılma kurallarının çok sıkı bir şekilde Federasyon tarafından denetleniyor olması; istedikleri kadar harcama bütçesi yapamadıklarından hareketle istedikleri transferleri yapamadıklarını belirten Aulas, bu kuralın gevşetilmesini istiyor. Burada transfer yapan kulüplerin borçlarının toplam cirolarını da kıyaslayan Aulas, Lyon’un bu konuda çok iyi olduğunu ifade ediyor.

 

AULAS’ın hayali yeni bir stat

 

Yirmi yıla yakın bir süredir O.Lyon’un başkanlığını yürüten ve futbol danışmanlığını eski ünlü futbolculardan Bernard LACOMBE’un yaptığı J.M.AULAS’ın son projesi, yeni bir futbol stadı. Bunun için yaklaşık 1 yıldır çeşitli araştırmalarda  bulunan AULAS, 250-300 milyon euroya mal olacak bu en büyük rüyasını gerçekleştirmek için yerel yönetiminden gelecek cevabı bekliyor. Bu konuda Arsenal’ın yeni stadını örnek alan AULAS, “Mutlaka her kulübün kendi stadı olmalı. Ancak bu statlar sadece futbol maçlarına ev sahipliği yapmamalı. Bu statların yıl boyunca işletilmesi lazım, tıpkı gösteri merkezileri gibi. Böyle bir proje üzerinde çalışıyoruz. Hedefimiz statta konser ve benzeri etkinliklerin düzenlemesi yönünde. Ayrıca stat içinde bir müze, bir fitnes salonu ve şirket toplantıları için konferans salonları açmayı planlıyoruz” şeklinde konuşuyor. Yeni stadın seyirci kapasitesi 55 bin kişi olarak belirlendi. Stat bünyesinde  40 bin metre karelik bir alış veriş merkezi de düşünülüyor. Ayrıca Lyonlular Fransa’da bir ilke imza atıp, stat ismini de “naming” usulü pazarlamanın bir örneği olarak on yıllığına Avrupa’nın en önemli spor medya haklarını elinde bulunduran Sportfive ile yaklaşık 28 milyon Euro’ya satmak üzereler.  

 

Görüldüğü üzere AULAS, 1987 yılında ikinci ligdeyken devraldığı O.Lyon’u bir Avrupa devi yapmak için, son derece akıllı stratejiler geliştirip, her birini başarıyla uyguluyor. Bunu yaparken de AULAS çok önemli bir mesajı vurgulamadan edemiyor: “Şirketinizde mutlaka sorumluluğu paylaştırmanız gerekiyor. Her yükün altından bir kişinin kalkması mümkün değil. Evet bir başkan için kolay bir süreç değil ama büyümek ve ilerlemek istiyorsanız başka çareniz bulunmuyor…”

 

Kulüp bazında yönetişimsel değişikliklerin hayata geçirilebilmesi için öncelikle federasyonların kendi yapılanmalarını gözden geçirmeleri gerekiyor. Fransız Federasyonu bunu titizlikle yapan bir otorite. Doğal olarak kulüpler de buna göre kendilerini yapılandırıyorlar.   “Yönetişim konuları kulüpler için önemli olduğu kadar, spor otoritelerinin kendileri için de önemlidir. Ulusal ve uluslararası kurumlar örnek olup, aynı konuları  ‘kendi kurumları içinde’ çözmemişlerse, kulüpleri başarısızlıktan dolayı eleştirecek durumda olmazlar. Mesaj gayet basittir: Her bakımdan demokrasi, saydamlık ve  profesyonelliği koruyup artırmak ihtiyacı süregelmektedir. Başka bir deyişle örnek olunmalıdır.”[4]