Murat Başaran 1 Ocak 2026  Bugün spor kulüplerinin faaliyetlerinin finansmanında, klasik gelirleri olan müsabaka hasılatı, üye aidatı, yapılan bağış ve yardımlar gibi unsurların dışında ve daha çok, doğrudan ya da dolaylı reklam ve tanıtım unsuru da içerecek biçimde yayın, müşterek bahis, logolu ürün satış (merchandising) ve sponsorluk gelirlerine de dayandıkları bilinmektedir.

Güncel kullanımıyla sponsorluk, bir kişi veya kuruluşun, ticari nitelikte olsun ya da olmasın kendi çalışma alanının dışındaki (ticari olsun olmasın) herhangi bir faaliyete, kısa vadede kamuoyu nezdinde imaj tutundurma, ürün tanıtımı, reklam, pazarlama ve halkla ilişkiler aracı olarak ya da orta ve uzun vadede kar amacı güderek maddi destek sağlaması olarak tanımlanabilir.

Sponsorluk, kelime olarak kaynağını eski Yunanca ve Latince’de bulur. Eski Yunanca’da sponsore, vaad etmek veya söz vermek anlamında kullanılmakta idi. Latince’de de sponsor kelime anlamı olarak belirli bir merasimle resmi şekilde vaad etmek, ödüllendirmek anlamlarına geldiği gibi, bir şeyi tekeffül etmek ya da yükümlülük altına girmek anlamında da kullanılmıştır. Halen İngilizce’de mevcut olan sponsorluk kelimesi, kefil anlamına geldiği gibi, teşvik eden, iyilik eden-hami, para veren anlamına da gelmektedir. Ancak bugün için sponsorluk kelimesi, ekonomi ve hukuk alanlarında ikinci anlamında kullanılmakta ve bununla, bir müteşebbisin hedeflediği amaca ulaşmak üzere sportif, kültürel veya benzeri faaliyetin organizasyonu, işleyişi, kontrolü bakımında gerekli olan desteği vermesi anlaşılmaktadır.[1]

Sponsor sözcüğünün Türkçe'deki tam karşılığı destekleyen/destekleyicidir. Sponsor kelimesinden türetilen sponsorship (destekleyicilik) kelimesi ise Türkçe'de sponsorluk olarak kullanılmaktadır.

Sponsorluk, genel tanım olarak, kişi veya kuruluş tarafından bir gösterinin (şovun, karşılaşmanın ve benzeri etkinliğin) giderlerini (masraflarını) kendi adının anılması koşulu ile üstüne alınılmasıdır.[2] 

İş, hizmet ve gösterinin tamamı ya da bir bölümünün ayni, nakdi aktarım yoluyla veya doğrudan üstlenilmesi/finanse edilmesidir. Bu bağlamda, gerçek veya tüzel kişilerce, dolaylı olarak ticari fayda sağlamak ya da sosyal sorumluluklarını yerine getirmek amacıyla iletişim olanakları karşılığında ayni ve/veya nakdi destekte bulunulması sponsorluğun ticari alanını da oluşturur.

Sponsorluk bu pratik kullanımı, ile destekleyen ile destekleninin karşılıklı edim ilişkisine dayanmaktadır.

Bu faaliyet alanlarından biri olarak “Spor Sponsorluğu”, sponsorluk uygulamaları arasında en geniş yeri ve kullanım alanı olan sponsorluk türüdür. Spor sponsorluğu alanı, spor faaliyetinin toplumun geniş ve farklı kitlelerine hitap edebilme niteliği nedeniyle, özellikle ürünlerini ve hizmetlerini kısa zamanda hedef kitlelere tanıtmak ve/veya daha uzun vadeli bir amaç ile spor izleyicisinin, tanıtımı yapılan marka, logo ve ürünlerine sempati duymasını sağlamak isteyen ticari işletmelerce yaygın olarak kullanılabilmektedir.

Sadece sportif faaliyetlerin sponsorluğu dikkate alınarak yapılan tanımlamaya göre ise sponsor, atlet veya onun bağlı olduğu kulüp veya organizasyon yararına para, eşya veya hizmet şeklinde ekonomik değeri olan bir edimi yerine getiren ve bu sayede örneğin kulübün ismini, sporcuların resmini doğrudan veya dolaylı olarak bir menfaat sağlamak amacıyla kullanan kişidir.”[3]

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Sporun Geliştirilmesi başlıklı 65’nci madde düzenlemesinden hareketle, spor faaliyetlerinin desteklenmesi, diğer bir ifadeyle sporcu ve spor faaliyetiyle uğraşan kurumların, bu faaliyetlerini gerçekleştirebilmelerinin sağlanması amacıyla, gerek gerçek, gerekse tüzel kişiler tarafından spor kulüplerine, spor federasyonlarına ve sporculara sponsorluk adı altında ayni, mali ve finansal destek verilebilmekte, belirlenen harcamalar bu kişilerce (sponsorlar) tarafından yapılmaktadır.

Sponsorluk uygulamasına ilişkin temel usul ve esaslar, 16.06.2004 tarih ve 25494 sayılı R.G.’de (R.G.) yayımlanan (ve bugün itibariyle Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü/SGM adıyla faaliyette bulunan) Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü (GSGM) Sponsorluk Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre gerçek ve tüzel kişiler; federasyonlara, gençlik ve spor kulüplerine veya sporculara, spor tesisleri ve faaliyetlerine ilişkin olarak anılan Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar dahilinde sponsor olabilmektedirler.

Türk spor hukuku düzenlemelerinde yer verilen tanımı itibariyle “Sponsorluk”, GSGM Sponsorluk Yönetmeliği düzenlemelerine göre, Yönetmelik kapsamındaki alanlara gerçek veya tüzel kişilerce, dolaylı olarak ticari fayda sağlamak ya da sosyal sorumluluklarını yerine getirmek amacıyla, sportif faaliyetlerin yürütülmesi aşamasında, çeşitli iletişim olanakları karşılığında ayni ve/veya nakdi destekte bulunulmasıdır.

Spor sponsorluğunda özne olarak “Sponsor”, gençlik ve spor tesisleri ile organizasyonlarına, spor federasyonlarına, gençlik ve spor kulüplerine, sporculara; ayni ve/veya nakdi desteklerle sponsorluk yapan gerçek ve tüzel kişiler olarak tanımlanmaktadır.

Bu bağlamda spor sponsorluğunun alanı ve çevresi, ilgili Yönetmelik kapsamında hizmet, tesis ve faaliyetleri desteklenen sportif faaliyeti icra eden kişi, kurum ve kuruluşları;  sponsorluk objesi olarak “sportif araç, gereç ve malzeme” ise, gençlik ve spor organizasyonunun yürütülebilmesi için ihtiyaç duyulan her türlü araç, gereç ve malzemeleri ifade etmektedir.

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş