Tuğrul Akşar/ 6 Aralık 2020 Her alanda olduğu gibi futbolda da Covid-19’un yıkıcı etkisi devam ediyor.

 Her ne kadar, taraftar tribünlere gidip maç izleyemiyorsa da, üst düzey profesyonel ligler bir şekilde yayından, sponsorluktan, reklam ve medya pastasından, küresel taraftar paydaşa yapılan satışlardan elde olunan gelirlerle yaşamlarını devam ettirebiliyor ve mücadelelerini sürdürebiliyorlar. Onlar da şüphesiz ki, pandemiden çok olumsuz etkilendiler, çok önemli gelir kayıplarına uğradılar ve servetleri erimeye başladı. Ancak, üst düzey liglerin fidanlığı konumundaki alt liglerin durumları ise tam bir felaket.

Alt Liglerde Gelirler Kesildi

Alt liglerin en önemli gelir kaynağını mahalli idarelerin destekleri, bilet satış gelirleri ile birlikte maç günü gelirleri ve bazı yerel sponsorların maddi destekleri ile bazı varlıklı kulüp başkanlarının kişisel destek ve katkıları oluşturmaktaydı. Ne var ki, korona virüs salgını ile birlikte seyircisiz oynanan maçlar, olumsuz makro olumsuzluklar nedeniyle daralan maddi kaynaklar, yetersiz iddaa gelirleri ve en önemlisi Bölgesel Amatör Ligler (BAL) ve amatör kümelerde iptal olunan maçlar en küçük nakit akışını bile kesti. Derenin suyu iyice kurudu. Kulüpler en temel yaşamsal giderlerini bile karşılayamaz duruma geldiler. Futbolcularının, teknik kadronun, çalışanlarının maaş ve ücretlerini ödeyemedikleri gibi, elektrik, su, doğalgaz, kira, sigorta güvenlik primlerini, vergilerini ödeyemedikleri için haciz ve yasal takiplerle karşı karşıya kalabiliyorlar.

TFF 1.Lig’de 18 takım, 2.Lig’de 39 takım ve 3.lig’de oynayan 67 profesyonel takım bulunuyor. Bu takımların gelir ve gider dengeleri iyice aleyhe dönmüş ve borçluluk artmış durumda. Oyuncularına ve teknik kadrolara ödemelerini yapamıyor, zorunlu giderlerini karşılayamıyor ve yokluklar içinde deplasmanlı liglerini devam ettirmek durumunda kalıyorlar.

TFF 1.Lig, 2.Lig ve 3. Lig kulüplerinin ekonomik, finansal, yönetsel ve finansal çıkarlarını koruyacak ve haklarını savunabilecek, ortak güçbirliği oluşturabilecekleri bir platformlarının ve mesleki bir örgütlerinin olmayışı ise onları kriz karşısında daha da korunaksız hale getiriyor. Sorunların çözümünde bireysel yol almak zorunda kalan kulüp başkanları ise bir süreden sonra içinde bulundukları sorunlara karşı çaresiz kalıp bunalmakta ve çıkış yolu bulamamaktadırlar. Bu kulüplerin en önemli sorunları pandemiden daha çok örgütsüz olmalarıdır. Bu nedenle ortak güçlerini ve dinamiklerini harekete geçiremeyen bu kulüpler, adeta ‘’sadaka ekonomisinin’’ insaf ve vicdanına bırakılmış, yardıma muhtaç hale getirilmiştir. 

Kısacası, alt ligler can suyu bekler durumdalar ve işin kötüsü bu olumsuzluğun ne zamana kadar devam edeceği de belirsiz. Bu liglerde mücadele eden kulüplerde oynayan çoğu futbolcu ise ya ücretlerini alamıyor ya da vadesi gelen alacaklarını tahsil edemiyor.

Amatör Kulüpler Ölmüş Durumda

Amatör liglerde ise hayat tamamen durmuş vaziyette. Amatör kümelerde yer alan yüzlerce kulübün durumları tamamen bir felakete dönüşmüş vaziyette.  

Türkiye Amatör Spor Kulüpleri Kondeferasyonu’na kayıtlı olmaları nedeniyle, kuruluşları gereği kendi bünyelerinde U19, U17, U16, U15, U14, U13, U12, U11 gibi kadroları oluşturmak ve bu liglerde de mücadele etmek, binlerce genç futbolcuyu barındırmak, onların sportif gereksinim ve giderlerini karşılamak durumundalar.  Ama bu dönemde maalesef merkezi futbol yapılanmasından tek bir kuruş dahi destek ve katkı sağlayamadıkları için kısa süre sonra bu kulüpler de kapılarına kilit asmak durumunda kalacaklar.

Özetle, alt ligler kaderlerine terkedilmiş vaziyette. En temel faaliyet giderlerini karşılayamayan kulüpler çok yakında kapanmaya mahkum görünüyorlar. Ki, bunların içinde neredeyse altmış-yetmiş yıla yaklaşan tarihi olan kulüplerimiz bulunuyor.

İşin daha da kötüsü ve üzüntü verici tarafı ise, onların seslerini yukarıya duyuracak ne bir mesleki örgütleri, ne de örgütlülükleri var.  

5 bin 751 Kulüp, 282 Bin 605 Lisanslı Oyuncu Var

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer'in soru önergesine yanıt veren Gençlik ve Spor bakanı Mehmet Kasapoğlu'nun bu önergeye vermiş olduğu yanıtta Türkiye'de tescilli 18 bin 560 spor kulübünün  bulunduğunu lisanslı sporcu sayısının da 8 Milyon 329 bin 340 olarak açıkladı.  bakan Kasapoğlu, TFF'ne tescilli futbol kulübü sayısının 5 bin 751 olduğunu,  amatör lisanslı oyuncu sayısının 282.605, profesyonel futbolcu sayısının da 3.8080 olduğunu belirtti. Bugün itibariyle Türkiye'de tescilli 18.560 kulüp ve kulüplerde lisanslı 282.560 futbolcu bulunuyor. Bu futbolculardan sadece 3.808'i profesyonal futbolcu olup kalan futbolcular amatör lisanslıdır. (1) On aydır karşılaşmalara çıkamayan amatör sporcular ciddi mağduriyet yaşıyor.

FIFA'nın Covid-19 Paketi

FIFA Covid-19 Yardım Paketi ile Ulusal federasyon ve Konfederasyonlara 1.5 Milyar Dolara yakın yardım, hibe ve kredi olanağı sağlanacağını ifade etti. Bu paket kapsamında FIFA öncelikle Uluslararası Konfederasyonlara 2'şer Milyon Dolar, Ulusal Federasyonlara da birer milyon dolar hibe verecek. Yine, ulusal federasyonlar bu paketten gelirlerinin % 35'i kadar faizsiz kredi kullanabilecek ve bu kredileri kendi kulüplerini Covid-19 etkisine karşı korumak amacıyla ilgili kulüplere dağıtabileceklerdir. bu kapsamda yıllık geliri 19.05.2019 tarihli finansal tablolarına göre 791 Milyon TL'na ulaşan TFF'nin, gelirinin % 35'ine karşılık gelen 280 Milyon TL tutarında FIFA'dan destek alabilme olanağı olabilecektir. Bununla birlikte kadın futboluna da 500 bin Dolar destek sağlanacak. (2)

Premier Lig, Alt Liglere Yardım Elini Açtı!

Oysa, tam da bu aşamada 4 Aralık 2020’de bir haber ile karşılaştık. Bu habere göre: Premier Lig yönetimi İngiliz futbolunun geleceği için Championship, League One ve League Two'daki kulüplere pandemi yardım paketi olarak League One ve League Two'daki kulüplere 50 milyon sterlinlik fon sağlarken, Championship kulüpleri için de faizsiz 200 milyon sterlinlik kredi olanağı olmak üzere toplamda  Premier Lig yönetimi alt liglerin kulüpleri için 250 milyon sterlinlik gelişmiş bir kurtarma paketini finanse etmeyi kabul etti. (3)

Sonuç

Alt liglerde Covid-19’un yakıcı ve yıkıcı etkisi devam ediyor. Buna karşın organize olup ortak bir örgütlülük sağlayamayan ve seslerini duyurabilecekleri bir platform kuramayan alt ligler kaderlerine terkedilmiş durumda. Bu konularda merkezi futbol yapılanmasından da bir destek bulabilmiş değiller. Futbol otoritesinin bu liglere yönelik nasıl bir plan ve programı var onu da bilemiyoruz. Üst düzey liglerin fidanlığı olan alt liglerin içinde bulunduğu olumsuzluklara karşın acil bir kriz programı oluşturulup tüm kulüplerimizin ortak bir platformda buluşturulması sağlanmalıdır. Bu platform aracılığıyla kısa-orta ve uzun vadeli kriz planlaması yapılmalı, ulusal ve uluslararası futbol kaynaklarının sorunların çözümünde kullanılmasına olanak sağlayacak aksiyonlar alınmalı, bu sayede yeni kaynaklar yaratılmalıdır. Burada TFF’nin önderliği çok kritiktir.

Bu konuda daha geniş kapsamlı analiz, tespit ve öneriler için aşağıdaki kaynak ve makaleler e başvurulabilir.(4) 

Kısa süre içinde bu liglerde doğru önderlik yapılamaz, ortak güç konsolide edilemez, gerekli ve yeterli maddi destek sağlanamaz ve krize karşı korunaklı bir futbol örgütlenmesi gerçekleştirilemez ise, futbolumuzun geleceğini kaybedeceğimiz kesindir…{jcomments on}

Dipnotlar

(1) BirGün, 8 Aralık 2020 Salı, ''200 bini aşkın sporcu sahalardan Uzak kaldı", 

(2) (https://www.indyturk.com/node/202291/spor/fifadan-15-milyar-dolarl%C4%B1k-destek-paketi), UEFA'da 200 Milyon Dolarlık bir yardım paketi ile federasyonları destekleyeceğini ifade etti. Milli takımlara oyuncu gönderen 55 üye ülkeden 676 kulübe toplam 70 milyon euro'luk ödemenin yapılacağını ve destek olunacağını duyurdu. (https://www.fanatik.com.tr/son-dakika-uefadan-kuluplere-buyuk-yardim-676-kulube-704-milyon-euroluk-odeme-2138841)

(3) Premier League Yönetimi, Alt Futbol Liglerine Pandemi Nedeniyle 250 Milyon Sterlin Yardım Paketini Kabul Etti http://futbolekonomi.com/index.php/component/content/article/103-manet/5075-2020-12-05-09-33-34.html

(4) Tuğrul Akşar, Finansal Futbol, Literatür Yayınları, İstanbul, 2020, "Finansal Futbolun Covid-19 ile Sınavı, Sh. 329-344.

Tuğrul Akşar, 26 Nisan 2020, "Futbolumuzda Korana Virüs ve Kriz Yönetimi Nasıl Olmalı?" http://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/kriz/112-tuge-rul-aksar/4831-2020-04-26-13-30-12.html,

Tuğrul Akşar, 23 Mart 2020, "Futbolumuzun Coranavirüs'le Sınavı", http://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/122-tugrul-aksar/4809-coronavirus-ve-futbol-tugrul-aksar-coronaviruses-and-soccer.html

Tuğrul Akşar, 15 Mart 2020,  "Koranavirüs Futbolumuzu Teğet Geçecek mi?" http://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/122-tugrul-aksar/4795-koranavirus-ve-futbol-futbol-ekonomisi.html

Sebahattin Devecioğlu, 27 Haziran 2020, "Futbola Covid-19 Bütçesi", http://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/ekonomi/109-seahattin-devecioglu/4888-futbolacovid-19-.html

Sebahattin Devecioğlu, 24 Nisan 2020 , "Covid-19 Salgını Sürecinde Türk Spor Sektörü Destek Fonu", http://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/125-sebahattin-devecioglu/4830-covid-19afutbol.html

Sebahattin Devecioğlu, 19 Mart 2020, "Futbolda Coranavirüs Mücadelesi" http://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/125-sebahattin-devecioglu/4804-coranavirus-and-football-coranavirus-ve-futbol.html

Emir Nezir Ülgen- 30 Kasım 2020, "Koronavirüs (Covid-19) Salgınının Futbol Endüstrisi Üzerindeki Etkileri", http://futbolekonomi.com/index.php/haberler-makaleler/genel/128-dier-yazarlar/5067-2020-11-30-14-14-42.html, 

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş