Tuğrul Akşar- 11 Aralık 2019 Ekonomik konjonktürün tüm olumsuzluklarını derinden yaşadığımız Süper Lig’de bir  yılı daha geride bırakmak üzereyiz. Türk futbolu açısından kulüpler bazında sıkıntılı, milli takım bazında ise tüm sorunlarımıza karşın mutlu sayılabilecek bir yılı geride bırakıyoruz. 

Makro Olumsuzluklar, Futbolumuzun Dengesini Bozdu!

Ülke ekonomisinde yaşanılan makro ekonomik problemler, futbolumuzda da finansal sorunları artırdı ve Süper Lig’in mali dengesini bozdu. Öyle ki, giderlerini karşılamakta zorlanan Süper Lig’de futbol kulüplerimizin borçları 15 milyar TL’na yaklaşırken, artan kurlar ve yükselen faizler nedeniyle zararları katlanarak büyüdü. Artan zararlar kulüplerin özkaynaklarını negatife döndürürken, onların rekabet güçlerini de olumsuz etkileyerek, sportif performanslarının düşmesine neden oldu. Buna bağlı olarak kulüp futbolunda UEFA sıralamasında ülke olarak Ukrayna’nın gerisine, 11.sıraya geriledik. Bunun anlamı,  Süper Lig eğer UEFA ülke sıralamasında 11. sıradaki yerini koruyamaz ise, Süper Lig şampiyonumuz artık Şampiyonlar Ligi’nde doğrudan gidemeyecek ve bir ön eleme oynamak zorunda kalacak. Şampiyonumuzun ön eleme maçlarını geçememesinin ekonomik maliyeti yıllık 40 ila 45 Milyon Euro’luk bir gelir kaybı olarak karşımıza çıkacak. Avrupa futbolunun gözbebeği Şampiyonlar Ligi’nde olamamanın karşılığı sadece maddi kayıp olmayacak, aynı zamanda Türk futbolunun marka değerinin arttırılmasına olanak sağlayacak elit ligler arasında olabilme mücadelesini de sekteye uğratacak.

Tek Teselli, Euro 2020’ye Gidecek Olmamız

Sportif başarı da tek tesellimiz ise Milli takımımızın 2020 Avrupa Futbol Şampiyonasına  katılma hakkını elde etmesi oldu. Milli takımımız EURO 2020 elemelerinde oynadığı 10 karşılaşmada aldığı 7 galibiyet, 2 beraberlik ve 1 yenilgi ile grubu Fransa'nın ardından ikinci sırada tamamlayarak, 2008’den beri katılamadığımız bu turnuvada yeniden mücadele edebilme şansına kavuştu.

Sportif Performans Olmasa da, Gelirler Arttı!

Kulüplerimizin UEFA organizasyonlarında sportif başarıları düşerken, buna karşılık toplam gelirleri bir önceki yıla göre % 31 artarak 4.2 Milyar TL’na yükseldi. Bu atışın temel dinamiğini ise naklen yayın gelirlerindeki artış oluşturdu. Buna göre, kulüp başına Süper Lig’de ortalama naklen yayın gelirleri 81.2 Milyon TL’den 104.6 Milyon TL’na yükseldi.

Ortalama seyirci sayısı da geçen sezona göre yüzde dokuz artarak 13.939 olarak gerçekleşti. Bu ortalama statlarda doluluk oranımızı ise yüzde elliye taşıdı. Bu doluluk oranı Avrupa’da benzer liglerin altında kalırken, ortalama seyirci sayısında ise Avrupa’nın en düşük liglerinden birisi olduk.  

Borçlar Yapılandırıldı

2019 yılının futbolumuz açısından bir başka ilginç gelişmesi ise, futbol kulüplerimizin 15 Milyar TL’na ulaşan borçlarının, Bankalar Birliği ve Ziraat Bankası aracılığıyla yapılandırılması oldu. Kamuoyuna açıklanmamakta birlikte, öğrendiğiniz kadarıyla kulüplerin borçları iki yıl ödemesiz, beş yıl olarak, piyasa faizlerinden beş puan fazlasına ve önemli teminatlarla yapılandırıldı.  Bankalar Birliği başkanının açıklamasına göre, bu finansal operasyon ile kulüplerimizin nefes alması sağlandı.

Ekonomik Olumsuzluklar Süper Lig’in Değerini Düşürdü

Ekonomik koşullardaki olumsuzluğun bir başka negatif etkisi de, Süper Lig’in bir önceki yıla göre, bonservis bedelleri üzerinden lig değerinin %28 azalarak, 1.044 Milyon Euro’dan, 758 Milyon   Euro’ya gerilemesi oldu.  Bu değer kaybı ile Süper Lig, Avrupa’nın en değerli altıncı Ligi konumundan 11. sıraya geriledi. Buna bağlı olarak, Süper Lig kulüplerinin ortalama değeri de 58 Milyon Euro’dan, 42.1 Milyon Euro’ya düştü.

Artan Kurlar ve Faizler, Kulüplerin Gelirlerini Götürdü

Makro ekonomik göstergelerde yaşanılan olumsuzluklara bağlı olarak son bir buçuk yıl içinde yükselen faiz oranları ve kurlar, kulüplerimizin finansal borçlarının da 3.5 Milyar TL artmasına neden oldu. Süper Lig kulüplerinin yıllık gelirlerinin 4.2 Milyar TL olduğu dikkate alındığında, kulüpler gelirlerinin yaklaşık %83’ünü kaybetmiş oldular.

Süper Lig Finansal Sağlığını Yitirdi!

Kısacası 2019, Türk futbolu açısından kulüpler bazında sportif-iktisadi ve mali olarak bir karabasan gibi geçti. Her ne kadar parasal gelirimiz bir artış kaydedip 4.2 Milyar TL’na yükselse de, giderlerdeki astronomik artış, kulüplerin birikimli zararlarının 5.5 Milyar TL’na ulaşmasına yol açtı. Gelirlerin üzerine çıkan birikimli (geçmiş yıl) zararlar, kulüplerin özkaynaklarının erimesine ve Süper Lig’in finansal dengesini yitirmesine neden oldu. Tüm bunların sonrasında borca batık, finansal darboğaza girmiş, teknik iflasa sürüklenmiş bir Süper Lig gerçeği ile karşı karşıyayız...

2020’de Süper Lig’i ve Futbolumuzu Neler Bekliyor?

Dünya ve ülkemiz ekonomisinde gözlemlenen ekonomik, politik, finansal ve jeopolitik sorunların, ülkemiz makro göstergelerindeki olumsuzlukları ve belirsizlikleri daha da arttırabileceği yönünde iktisatçıların ciddi endişeleri bulunuyor.

Genel eko sistemde bu belirsizlik ve olumsuzluk beklentileri, doğal olarak borç batağındaki Süper Lig’i de derinden etkileyecek. Etkilememesi eşyanın tabiatına aykırı olur. Bu bağlamda, Süper Lig’de gelecek sezon ile ilgili kesin olarak bildiğimiz bir şey var ki, o da: gelecek sezonda da içinde bulunduğumuz sorunların artarak devam edeceğidir. Ekonomik konjonktürdeki olumsuzluklardan beslenen ve yönetsel hatalardan güç alan sorunlar Süper Lig’i 2020’de de yalnız bırakmayacakmış gibi görünüyor.    

Şimdiden söyleyebiliriz ki, 2020’de kulüp futbolu milli takım futbolunun gölgesinde kalacakmış gibi görünüyor. Kulüpler bazında Avrupa’da kalıcı başarılara ulaşma şansımız 2020’de de çok mümkün olamayacak. Kulüp borçları ve artan zararlar, kulüplerimizin sportif rekabet yeteneğini daha da daraltacağından, Türk kulüpleri için 2020’de UEFA organizasyonlarında  sportif performans hayal olabilir. Bazı kulüplerimiz UEFA tarafından mali anlamda yakın takip altında tutulmaya devam edilecek ve zorunlu küçülmek durumunda kalacaklardır. Düşen sportif performans kulüplerimizin gelirlerinde beklenen artışlara olanak sağlamayacaktır. Buna karşın, giderler daha da artarak, kulüp mali yapılarının iyice bozulmasına neden olabilecektir. Doğal dinamikleriyle gelir yaratmakta zorlanan kulüpler, siyasetin (devletin) sübvansiyonuna daha çok ihtiyaç duyar hale geleceklerdir. Buna bağlı olarak siyasetin futbol üzerindeki nüfuzu daha da artarken, futbol kurumsal anlamda siyasete uygun yeniden tasarımlanacaktır. Bu da, tribünlerde seyirci sayısının düşmesine ve buna bağlı

olarak kulüplerin maç günü gelirlerinin azalmasına neden olabilecektir. Kulüpler yeni sponsorlar bulmakta zorlanacaklar, devlet futbolun ana sponsoru olmaya devam edecektir.

Bazı kulüp yönetsel yapılarında ciddi sıkıntılar oluşabilecek ve bu durum futbolumuzda kaotik ortamın artarak devam etmesine neden olacaktır. Mali yapılarındaki ciddi olumsuzluklar taşıyan İstanbul kulüpleri, UEFA’nın Finansal Fair Play uygulaması nedeniyle rekabet güçlerini iyice yitirecekler ve sportif performansta Anadolu kulüplerinin gerisinde kalkabileceklerdir. Bu nedenle, 2019-2020 Süper Lig şampiyonunun Anadolu’dan çıkması olasılığı güçlü görünmektedir. 

Bu kadar olumsuzluğu, güzel bir olayla bağlayarak, yazımızı tamamlayalım: UEFA Şampiyonlar Ligi 2020 finali Atatürk Olimpiyat Stadında oynanacak. İkinci kez, Şampiyonlar Ligi finaline ev sahipliği yapacak İstanbul, futbola ve başarıya hasret ülkemiz için adeta bir serap olabilecektir.{jcomments on}

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş