Tuğrul Akşar- 28 Ağustos 2016 19-20-21 Ağustos’da oynanan maçlarla Süperlig 59.kez perdelerini yeniden açtı.

Bu sezon Süper Lig’de mücadele edecek takımlar hemen hemen transferlerini bitirdiler. Ne var ki, kulüplerin bu sezon transfer harcamaları geçen yılın gerisinde kaldı. Hatta bazı kulüpler, bazı oyuncularını yüksek maliyetleri nedeniyle bonservissiz göndermek durumunda kaldılar. Geçmiş yıllardaki yıldız savaşlarını bu sene göremedik. Tüm bunlar doğal olarak takımların bonservis bedelleri üzerinden hesaplanan takım değerlerinin, aynı zamanda Süper Lig değerinin de düşmesine neden oldu.

En Değerli Lig Premier Lig

2016-17 sezonu itibariyle liglerin bonservis bedelleri üzerinden hesaplanan lig değerlerine göre, 843 Milyon Euro’ya ulaşan değeriyle Süper Lig Avrupa’nın en değerli yedinci ligi durumunda. 

Aşağıdaki tablodan da görülebileceği üzere Premier Lig 4.860 Milyon Euro’luk değeriyle birinci sırada yer alırken, La Liga 3.5 Milyar Euro’ya ulaşan değeriyle Avrupa’nın en önemli ikinci ligi durumunda.Bu değerler de gösteriyor ki, en değerli oyuncular bu iki ligde toplanmış vaziyette. Nitekim, 2016-17 sezonu yaz transferi Avrupa’da 2 Milyar Euro’ya ulaşırken, bu transfer harcamalarının 800 milyon Euro’luk kısmı İngiliz Premier Lig’e ait.

Tablo:1)

Premier Lig’de oyuncu başına ortalama bonservis bedeli 8.7 Milyon Euro civarındayken, bu tutar La Liga’da 7.3 Milyon Euro, Süper Lig’de ise 1.7 Milyon Euro düzeyinde.

 Kısacası, tablo:1), yıldız oyuncuların Avrupa’nın beş büyük liginde toplandığını somut olarak ortaya koyuyor.

 Tabloya göre, en fazla yabancının top koşturduğu lig yine yıldızlar topluluğu Premier Lig…Premier Lig’de yabancı oyuncu yüzdesi %67.3’e ulaşırken, ülkemizde yabancı oyuncu yüzdesi %44,2 civarında.

 Süper Lig Değer Kaybetti!

 2015-16 sezonunda Süper Lig’in bonservis bedelleri üzerinden değeri 1 Milyar 52 milyon Euro’ya kadar yükselmişken, 2016-17 sezonunda özellikle Finansal Fair Play uygulamaları nedeniyle, Süper Lig takımlarının maliyetli oyuncuları ellerinden çıkartmaları sonucu, Süper Lig’in değeri 843 Milyon Euro’ya gerilemiş durumda.

 Süper Lig’de takımlarımızın bonservis bedelleri üzerinden değerleri Tablo:2’de gösterilmektedir. Tabloya göre, Süper Lig’in en değerli takımı 134 Milyon Euro’luk değeriyle Fenerbahçe. Fenerbahçe’yi 110 Milyon Euro ile Galatasaray izlerken, geçen yılın şampiyonu Beşiktaş 100 Milyon Euro’ya ulaşan takım değeriyle üçüncü sırada yer alıyor.

 En Değerli Kulüp Fenerbahçe

Oyuncu başına ortalama bonservis bedelleri üzerinden Tablo:1 değerlendirildiğinde de, 5.8 Milyon Euro ortalama oyuncu değeriyle yine Fenerbahçe ilk sırada yer alıyor. Galatasaray’ın oyuncu başına bonservis bedeli ortalama 3.3 Milyon Euro iken, Lig’de en düşük ortalama oyuncu değerine ortalama 600 bin Euroluk değeriyle Adanaspor’un sahip olduğunu gözlemliyoruz. 

 Süper Lig’de 18 takımın sahip olduğu toplam 496 oyuncunun ortalama bonservis bedellerinin de 1.7 Milyon Euro civarında olduğu görülüyor.

Burada karşımıza çıkan ilginç bir istatistiği de sizlerle paylaşmak istiyoruz. Lig’de sadece dört takımın ortalama bonservis bedelleri, 1.7 Milyon Euro ortalama değerin üzerinde. Yani, yıldız ve pahalı oyuncuların genel olarak dört kulüpte toplandığını söyleyebiliriz.

 Tablo:2) 2016-17 Sezonu Takım Değerleri

 Bu Yaz Süper Lig’de Transfer Sönük Geçti!

 Yukarıda da dile getirildiği üzere 2016-17 sezonunda kulüpler, Finansal Fair Play uygulamalarına uyum zorunlulukları nedeniyle,  yaz transfer dönemini geçen yıla göre çok sönük geçirdiler.

 Bu dönemde Süper Lig’de 255 oyuncu kulüplerinden ayrılırken, 285 oyuncu ise kulüplere gelmiş. Dikkat edileceği üzere, net oyuncu değişimi +30. Yani, Süper Lig’e yeni 30 oyuncu dahil olmuş durumda.

 Bu sezon kulüpler sattıkları oyunculardan 45.7 Milyon Euro gelir elde ederken, 37.7 Milyon Euro da transfer harcaması yaptılar. Yani, 2016-17 sezonunda Süper Lig kulüpleri transfer sezonunu 8 Milyon Euro artıda kapatmış görünüyorlar.

 Bu dönemde Süper Lig’de en fazla transfer harcamasını 13.3 Milyon Euro ile Galatasaray gerçekleştirirken, Trabzonspor 11.1 Milyon Euro ile ikinci en fazla harcama yapan kulüp durumunda. Bu transfer döneminde Fenerbahçe'nin 6 Milyon Euro, Beşiktaş'ın da 1.9 Milyon Euro transfere para harcamış olduğu gözlemleniyor .

 4 Büyük Kulüpte bonservis hareketlerine bakarsak;

 Galatasaray transfer ettiği 5 futbolcunun 4'üne bonservis bedeli öderken, 9 futbolcunun 2'sinden bonservis kazandı.

• Fenerbahçe transfer ettiği 6 futbolcunun 1'ine bonservis bedeli öderken, 10 futbolcunun sadece birisinden bonservis bedeli kazandı.
• Beşiktaş transfer ettiği 5 futbolcunun 2'sine bonservis öderken, 10 futbolcunun 2’sinden bonservis bedeli kazandı.
• Trabzonspor transfer ettiği 10 futbolcusunun 6’sına transfer bedeli öderken, gönderdiği 17 futbolcusundan sadece 2’sinde n transfer geliri elde etti.

 4 Büyük kulübün transfer hareketleri aşağıdaki tabloda sizlerle paylaşılmaktadır.

Tablo:3- 4 Büyük Kulüpte 2016-17 Transfer hareketleri

4 Büyük Kulüp Son Beş Yılda 211 Milyon Euro Açık Verdi!

Tablo:4’ten de görüleceği üzere dört büyük kulüp son beş yılda 211.9 Milyon Euro Transfer açığı verdiler.

 Tablo:4) Son 6 Yılda 4 Büyük Kulübün Makro Transfer Hareketleri

Bu dönemde en fazla transfer harcaması yapan kulüp olarak karşımıza 146.7 Milyon Euro ile Fenerbahçe çıkıyor. Fenerbahçe son altı sezonda toplam 415.8 Milyon Euro’luk transfer harcamasının yüzde 35’ini tek başına gerçekleştirmiş durumda. Fenerbahçe’yi 132.3 Milyon Euro ile Galatasaray izliyor.

Son altı sezonda en fazla transfer açığı veren kulüp olarak yine 78.7 Milyon Euro ile Fenerbahçe’yi görüyoruz. Fenerbahçe’yi 77.7 Milyon Euro ile Galatasaray izliyor.

Sonuçta;

Süper Lig transfer harcamalarının yüzde doksanını gerçekleştiren 4 Büyük kulübün transfer hareketlerini baz alarak, Süper Lig transfer bilançosu hakkında bir genellemeye gidersek, çok da yanlış yapmış olmayız. Bu bağlamda değerlendirildiğinde, Süper Lig 2016-17 sezonu transfer açısından diğer diğer sezonlara göre sönük kaldı.

Bunda temel olarak iki neden karşımıza çıkıyor. Bunlar;

1. 1.Neden: UEFA Finansal Fair Play Kuralları

Bu kural kulüpleri finansal olarak ciddi ölçüde kontrol altına almış durumda. Transfer bütçeleri Finansal Fair Play Kurallarına ve kriterlerine uygun büyüklükte olmak zorunda. Buna göre, bir kulübün Finansal Fair Play kriterleri kapsamında oyunculara ödeyeceği ücret, maaş ve prim tutarları, toplam gelirin yüzde yetmişini aşamaz.

1. 2.Kulüplerin finansal yapıları

Gelirleri giderlerini karşılamayan kulüpler ne yazık ki, finansal açıdan ciddi sıkıntı içindeler. Özellikle, transfer harcamaları kulüpleri finansal sıkıntıya sokan ve açıklarının artmasına neden olan  temel faktörlerden birisi...Bu gider kalemi kontrol dışına çıktığında, zamanla zararlar giderek katlanıyor. Yeterli gelir ve kar yaratamayan kulüplerin süreç içinde özkaynakları erimeye başlıyor, mali yapıda önemli darboğazlar oluşuyor. Mali yapıda meydana gelen bu dengesizlikler finansal açıkları giderek daha da artırıyor. Bu olumsuzluk kulüplerin rekabetçi yapısını orta ve uzun vadede olumsuz etkiliyor, onların finansal, sportif ve yönetsel krize girmelerine ortam ve zemin hazırlıyor.

 İşte bu koşullar altında kulüpler yaz transferlerinde daha temkinli hareket etmek durumunda kaldı. Bu kapsamda 2016-17 transfer harcamalarına bakıldığında, Süper Lig'de geçen sezona görece bir transfer durgunluğu yaşandığını söyleyebiliriz.

Finansal yetersizlik ve Finansal Fair Play uygulaması, bu sezon kulüpleri daha verimli ve etkili transfer yapmaya zorladı. Bu nedenle çoğu kulüp transfer bütçelerinde daha çok bonservissiz oyunculara yöneldiler.

Her ne kadar, transfer harcamalarında bu sezon bir daralmadan bahsetsek de, yine de kulüplerimiz özellikle uluslararası rekabet yeteneklerini kaybetmemek için bu sezon da yine önemli transferlere imza attılar. Ancak, toplam transfer giderleri, geçen yılın çok gerisinde kaldı. Sadece dört büyük kulüp geçen sezon toplamda 81,9 Milyon Euro transfer harcaması yaparken, bu sezon bu kulüplerin toplam transfer harcaması yaklaşık yüzde 61 azalarak 32.3 Milyon Euro olarak gerçekleşti.

Bu gelişmeyi nispeten olumlu değerlendirmekle birlikte; görülüyor ki, bu kulüplerimiz (dolayısıyla Türk Futbolu) hala net transfer borçlusu konumunda. Yani, Türk futbol kulüplerinin transfer gelirleri, giderlerini karşılamakta yetersiz kalıyor. Bu nedenle sürekli transfer açığı veren ve net olarak futbolcu ithalatı yapan bir futbol yapılanmamız söz konusu. Bu olumsuzluğu giderebilmenin yolu ise, kaynağından oyuncu yetiştirmeye olanak sağlayacak alt yapıya yönelmek. Bunu için stratejik alt yapı planlamasını futbol otoritesi ve kulüplerin hayata geçirmeleri bir zorunluluk olarak karşımızda duruyor.

Parasal olarak büyüyen ve Avrupa’nın en fazla gelir elde eden altıncı ligi olmamıza karşın, bu parasal gelişimi yönetecek ve futbol kalitemizi yukarı çekecek; Türk futbolunu Avrupa ve Dünyada, milli takımlar ve kulüp futbolu bazında daha yukarıya taşıyacak bir üst yapılanmayı oluşturmak zorundayız. Bu bağlamda bugünkü futbol yapımız, futbolumuzda alt yapı sorunun yanısıra, aynı zamanda bir üst yapı sorunu olduğunu da bize gösteriyor. {jcomments on}

Tweet

Tweetle                      Paylaş                        Paylaş