top of page
Varlık 2_4x_edited.png

Oyun Bitti Infantino

FIFA artık yalnızca futbolun kurallarını belirleyen bir federasyon değil; yayın, sponsorluk, biletleme, lisanslama ve küresel turnuvalar üzerinden milyarlarca dolarlık bir ekonomik alanı yöneten küresel bir güç merkezidir. Bu nedenle FIFA başkanlığı da sportif temsil makamını aşarak gelir dağılımı, medya ekonomisi, diplomasi ve spor politikası üzerinde etkili bir iktidar alanına dönüşmüştür. 


2025 mali tabloları bu gücün ölçeğini açıkça gösteriyor. FIFA, yılı 2,661 milyar dolar gelirle kapatırken yaklaşık 3,169 milyar dolarlık futbol, yönetişim ve idari harcama yaptı; net sonuç 262,8 milyon dolar zarar oldu. Ancak dört yıllık Dünya Kupası döngüsü dikkate alındığında asıl dikkat çekici veri, 2025 sonu itibarıyla 9,479 milyar dolarlık toplam varlık ve 6,948 milyar dolarlık nakit-finansal varlık düzeyidir. FIFA bugün sadece gelir üreten değil, aynı zamanda devasa likidite yöneten bir sermaye tahsis kurumudur.


Yeni ticari büyüme motoru ise 2025 Kulüpler Dünya Kupası oldu. Turnuva 2,126 milyar dolar gelir ve 1,781 milyar dolar doğrudan gider üretti. Bu tablo, FIFA’nın kulüp futbolunun ekonomik merkezine daha güçlü biçimde yöneldiğini gösteriyor. Fakat daha fazla turnuva ve daha fazla gelir arayışı; oyuncu yükü, takvim baskısı, bilet fiyatları ve futbolun sportif mantığının ticari getiri beklentisine tabi olması riskini de büyütüyor [1].


2026 Dünya Kupası FIFA ekonomisinin ana kasasıdır. Nisan 2026’da açıklanan beklentiye göre turnuvanın FIFA açısından yaklaşık 11 milyar dolar gelir üretmesi öngörüldü. FIFA-WTO OpenEconomics çalışması ise küresel ölçekte 80,1 milyar dolara kadar brüt ekonomik çıktı, 40,9 milyar dolar GSYH katkısı ve yaklaşık 824 bin tam zamanlı eşdeğer istihdam tahmin etti. Turnuva sonunda 104 maçta 6,81 milyon stadyum seyircisi ve Fan Festival alanlarında 9 milyonu aşan ziyaretçi açıklanması, bu ekonomik ekosistemin ulaştığı talep ölçeğini ortaya koydu  [2].


Tam da bu noktada asıl soru ortaya çıkıyor: Böylesine yüksek nakit gücüne ve Dünya Kupası gelirine sahip FIFA neden ayrıca özel sermaye arıyor? 28 Temmuz 2026’da açıklanan plan, küresel futbol kalkınma finansmanını 10 milyar doların üzerine taşımayı ve 211 üye federasyonun temel FIFA Forward hakkını 10 milyon dolardan 20 milyon dolara çıkarmayı öngörüyor. Planın merkezindeki FIFA Forward Enterprise (FFE) ise ticari varlıkları tek şirket altında toplarken azınlık hisselerinin özel yatırımcılara açılmasıyla 4,2 milyar dolara kadar sermaye sağlamayı hedefliyor.  


Kriz, paradan çok yöntemden çıktı. CONCACAF, AFC, UEFA ve FIFPRO; istişare eksikliği, uzun vadeli sorumluluklar, yatırımcı etkisi ve paydaş katılımı konularında itirazlarını açıkladı. UEFA ve 55 ulusal federasyonun tepkisi, tartışmayı ekonomik bir model olmaktan çıkarıp FIFA’nın yönetişim meşruiyeti meselesine dönüştürdü. FIFA ise 31 Temmuz’da şirketin ancak çoğunluk desteğiyle kurulacağını ve özel yatırımcıların kontrol sahibi olmayacağını savundu Fakat bu savunma, neden kapsamlı istişarenin daha önce yapılmadığı sorusunu ortadan kaldırmadı [3].


Kalkınma fonları elbette küçük ve gelişmekte olan federasyonlar için tarihî fırsatlar yaratabilir. Ancak FIFA Kongresi’nde 211 federasyonun her birinin bir oya sahip olduğu düşünüldüğünde, milyarlarca dolarlık kaynak dağıtımının 2027 başkanlık seçimi bağlamından tamamen bağımsız okunması da mümkün değildir. Burada kanıtlanmamış bir ‘oy satın alma’ iddiası yerine sorulması gereken sorular nettir: Dağıtım ölçütleri şeffaf mı? Bağımsız denetim var mı? Yatırımcı hakları ve çıkış koşulları açık mı? Konfederasyonlar, kulüpler, futbolcular ve taraftarlar karar süreçlerinde gerçek anlamda temsil ediliyor mu? [4.5].


Sonuç olarak oyun hukuken bitmiş değildir. Ancak FIFA’nın geleceğine ilişkin oyun alanı değişmiştir. 2027 seçimi yalnızca bir başkanlık yarışı değil; FIFA’nın spor federasyonu mu, ticari holding mi, yoksa ekonomik gücünü demokratik hesap verebilirlikle birleştiren küresel bir yönetişim kurumu mu olacağına ilişkin bir güven oylamasına dönüşebilir.

FIFA ile UEFA arasında son dönemde yaşanan gerilim, başkanlık yarışını daha da hareketlendirdi 


FIFA başkanlık koltuğuna 2016'da oturan, 2019 ve 2023 yıllarında seçimlere tek aday olarak giren Gianni Infantino, 2027–2031 dönemi için yeniden aday olacağını resmen açıklamıştır. 

Kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan FairSquare, Sistemik değişimi teşvik etmek ve insan hakları ihlallerini durdurmak için kapsamlı, etkili araştırmaları güçlü savunuculuk çalışmalarıyla birleştirmektedir. FairSquare, FIFA'nın Yönetişim, Denetim ve Uyumluluk Komitesine bir mektup yazarak, FIFA Başkanı Gianni Infantino'nun 2027'de FIFA Başkanlığına aday olmasının yasaklanmasını istedi. Aralık 2022'de alınan ve Infantino'nun ilk üç yıllık başkanlık döneminin başkanlık dönemi olarak sayılmamasına yol açan bu karar, FIFA'nın görev süresi sınırlarına ilişkin kurallarının özüne ve amacına açıkça aykırıdır ve FIFA Kongresi'nin yetkisini hiçe saymıştır. FIFA, yürütme gücünü sınırlamayı amaçlayan bir kurala haksız ve tehlikeli bir istisna getiren ve FIFA Başkanlarının süresiz olarak görev yapmasına olanak sağlayabilecek bu kararı destekleyecek herhangi bir gerekçe yayınlamamıştır [6].


FIFA başkanlık seçimi 18 Mart 2027 tarihinde Fas'ın başkenti Rabat'ta düzenlenecek olan 77. FIFA Kongresi'nde yapılacak; başkan adaylığı için son başvuru tarihi ise 18 Kasım 2026 olarak belirlenmiştir. FIFA kuralları gereği adayların bireysel başvurusu kabul edilmemektedir. Bir adayın başvurusunun geçerli sayılabilmesi için en az 5 üye futbol federasyonunun yazılı desteğini alması gerekiyor [7].


Sonuç olarak oyun hukuken bitmiş değildir. Ancak FIFA’nın geleceğine ilişkin oyun alanı değişmiştir. 2027 seçimi yalnızca bir başkanlık yarışı değil; FIFA’nın spor federasyonu mu, ticari holding mi, yoksa ekonomik gücünü demokratik hesap verebilirlikle birleştiren küresel bir yönetişim kurumu mu olacağına ilişkin bir güven oylamasına dönüşebilir.


FIFA’nın önündeki temel mesele daha fazla para üretmek değil; bu parayı kimin adına, hangi kurallarla ve hangi denetim altında yönettiğini inandırıcı biçimde açıklayabilmektir. Futbol tek bir başkana, yatırımcı grubuna ya da kapalı kapılar ardındaki ticari yapılara değil, Futbol dünyaya aittir...

 

Kaynaklar

 

Yorumlar

bottom of page