Hep Sonradan Aklı Başa Gelenlerin Ülkesinde Futbol

Bu ülkede futbol sahalarında olup biten olaylar sonrasında hep aynı şeyleri duymak tıpkı toplumsal hayatımızın diğer alanlarında olduğu gibi sıradan bir hal almaya başladı.

Sıradanlığın hemen ardından boş vermişlik ve kanıksama duygusunun yerleşmekle kalmadığını, durumun daha da içinden çıkılmaz bir yapıya bürünmesine katkıda bulunduğunu yaşadığımız deneyimler bize fazlasıyla göstermiştir. Olup bitenleri stadyum önünde ‘ya Allah bismillah Allahu Ekber’ nidalarıyla polisle çatışan gruptan başlayarak incelemeye değil anlamaya çalışalım. Taraftar hafızasında geçmişte yaşanan olayların abartılması ve kahramanlık öykülerinin yaratılması önemli bir yer tutar. Taraftar unutmaz ve unutturmaz, bu yüzden yaşanan şiddet olaylarını sadece polisiye tedbirler ve yasalar üzerinden halledebileceğini düşünmek ‘günü kurtarmak’tır. Bir yasa çıkartırsınız ve olan bitenlerin ardından bir de bakarsınız ki çıkarttığınız yasayı uygulayamadığınız için yenisini çıkartmanız gerekir ve o da daha çıkar çıkmaz daha sert tedbirler içeren yeni ‘şiddet yasaları’nın hazırlanmasına neden olur. Hiç kimse bu iki takım arasında çıkan olaylar sonrasında kapsamlı bir çalışma yapmayı ve olan bitenin nedenlerini anlamayı düşünmez. Bunun yerine ‘cezai tedbirlerin’ hatta daha sert müdahalelerin yeterli olacağını belirten bir dil kullanmaya devam ederler. Kullandığınız dil sizin olaylara yaklaşımınızı da önceden belirlediğini ve bu doğrultuda Türkiye’de futbol sahalarında ortaya çıkan şiddetin önüne geçilmesinde yasalar çıkartılmadan da yapılacaklar olduğu gözden sürekli olarak kaçırılır. Çünkü burada insanlar testi kırıldıktan sonra testinin kırılmamasının yollarını ararlar.

            Ekranlara yansıyan görüntülerde üzerinde konuşulması gereken o kadar fazla ayrıntı bulunuyor ki bunlardan sadece bir tanesinin, polisin durumu üzerine odaklanmakla yetinelim. Bugün Türkiye’de en kitlesel hareketlerin futbol taraftarlarına ait olduğunu dün yaşananlar sonrasında bir kez daha görmüş olduk. İnce ayrıntı polisin yaklaşımıyla ilgili; çünkü polis açısından taraftarlar devletin bekasını tehdit noktasında değiller ve böyle oldukları için de olayları çıkartan taraftarlara yaklaşım daha farklı!! Tehdit algısının oluştuğu durumlarda polisin nasıl eleştirildiğine sık sık şahit oluyoruz, buna karşılık her iki takım taraftarlarının ilk yarıda oynanan karşılaşma öncesinde çıkan olaylarda da yine aynı görüntüler ekranlara yansımıştı. Bir gün önce öğrencileri meydana sokmayan polisler, ertesi gün taraftarların karşısında daha farklı bir davranış göstermişlerdi. Ortada Beşiktaş taraftarları yok ancak 34 kişi yaralanıyor ve yaralananların 25 tanesi de olaylara müdahale eden polisler.

            Olayların hemen ardından bütün televizyon kanallarında canlı bağlantılarla yaşananlar üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Ne yazık ki bu değerlendirmeler ilk yarıda oynanan karşılaşmaların ardından yapılan ifadelerin bilindik tekrarlarını içeriyorlar. Futbol sahalarında istenmeyen olaylar meydana geldiğinde ‘bize neler oluyor?’ sorusunun yanıtını arıyoruz ve olayın üzerinden birkaç gün geçtikten sonra olan biteni, bir sonraki olaylara kadar unutup yaşamaya devam ediyoruz. Burada futbol yerine deprem, sel felaketi, trafik vb. gibi diğer önemli etkileri olan olayları yazdığımızda da durumun değişmediğini örnekler üzerinden giderek hatırlayabilirsiniz.

            Kimsenin samimi olmadığı bir ortamda oynanmaya çalışılan futbolu bu ülkede kimlerin sevdiği ve neden sevdiği de giderek daha tartışmalı bir hal almaya başlamıştır. Şiddetin kendisinin de dilinin de egemen olduğu bir toplumsal ortamda, ötekini temsil eden taraftarların/takımların yaşama şansı giderek ortadan kaldırılıyor. El birliğiyle bu duruma çanak tutuyor ve ardından neden böyle oluyor soruları ile kendimizi kandırmaya devam ediyoruz. Önceden yapılabilecekleri yapmak yerine durumu gidişata bırakan kültürel yapının futboldaki uzantısı özellikle şiddetin ardından yeniden güçleniyor ve aklımız başımıza gelinceye kadar atı alan Üsküdar’ı geçmiş oluyor.