Bu Şiir Kömür Kokar

Kapkara buram buram kömürdür/dağlar nehirler göller/tren yolları/bir yarım asrın ipe dönmüş insanları/kederleri ümitleri buruk boyunlar ile

bu şiirden geçerler

bu şiirde dağlar sıra sıradır

kırmızı kayaların sırtında kertenkeleler dolaşır

ağaçlar bir karıştır

yaprakların üzerinde tavşanlar oynaşır

toprak rüya görmez toprağın altı paramparçadırdağlar düşünceli ve vakarlıdır

bir akar su gibi inmiştir üstüne insanların

tepelerinden yaban ördekleri geçer

bulutların hışırtısını duyarsın

dağlar katıp önlerine

binlerce insan elini ayağını kolunu

dağlar insanları

peşin ellerinden ayaklarından

sonra kendilerinden etmiştirbir asılı çengele benzer insanlar

elleri kocaman yürekleri ufacık

toprağın üstünde kara bir akrep gibidir

çocuklar çöp gibi

kadınların memeleri görünür

gariptirler naçardırlar

arabalar hayvanlar insanlar

bir gün dağların arkasındaki köylerinden

dağları bir pabuç gibi giyip gelmişlerdir.kimi tertemiz gökyüzünü

kimi masmavi denizi

kimi anasının san yüzünü

kimi karısının iki korkunç gözünü

içine yerleştirip çıkmıştır

kursaklarında bir parça kara somunla

iki minare boyu toprağın altında

hepsinin rüyaları başka başkadıröyle insanlar gördüm ki

ölüm peşlerine düşmeğe korkardı

kılları uzamış hayvanların yanısıra

ya kuyulara iniyorlar

ya kuyulardan çıkıyorlardı

kazmaları kürekleri lâmbalarıyla

ya insanlar gibi toprağın üstünde

ya köstebekler gibi toprağın altındaydılarbir düdük sesinde bütün şehir ayaktaydı

dağlara tepelere doğru bir ayaklanmadır başlıyordu

ikinci düdüğe kadar bütün şehirde tıs yoktu

uyudum uyandım hep aynı seslerdi

anladım insanlar bir vardiya giriyorlar

bir vardiya çıkıyorlardı

anladım en kısa ömür insan oğlunundu

sonra kurtlar böcekler

ve tarla farelerinindibirtakım insanlar gördüm ki

kelepçeli jandarmalıydı

ya dağların arkasından geliyorlardı

ya dağların arkasına gidiyorlardı

baktım sapsarıydılar

gözleri çıkık boyunları buruktu

sanki hiç yaşamıyordular

bir acaip mahlûklardıben boyuna seni düşünüyordum

sen kederimizin yanısıra ayaktaydın

sen kara bir somun gibi yediğimiz şehir

sen ki gecenin aralığından

kapkara ellerini kollarını çıkarmış

nefes alıyordun

boyuna insanlar geçiyordu

sanki hiç bitmeyeceklermiş

sanki hiç tükenmeyeceklermiş gibi

kahrın ve zulmün önünde dimdiktilerbu şiir kömür kokar

bu şiirde ölüm iki kaş arasıdır

bu şiirde insanlar

birbirinin nefesiyle yaşarlar

birbirlerinin soluğuna kulak verip çalışırlar

bu şiirde insanlar

vatan dışı dünya dışıdır

Nâzım HİKMET