Ofsayta Düşenler!

Merkez Hakem Kurulu Başkanı Sayın Zekeriya Alp "Değişen kural ve yorumlarla ilgili sezon başında bilgilendirme davetimize icap etmeyenler bugün yanlış bilgilerle kamuoyunu yönlendirerek hakemlerimizi adete hedef haline getiriyorlar.

Maalesef bunların çoğu da bazı eski hakemlerimiz” demiş. Sizin eleştirdiğiniz ve sürekli vurguladığınız eski hakemlerden biri olarak ben; UEFA Hakem Konvansiyonuna, Türkiye’nin girmesini öneren, başvuruyu yaptırtan ve UEFA Hakem Konvansiyonu’nun ilk koordinatörü olan kişidir (Bkz. Türkiye Futbol Federasyonu tarafından UEFA’ya yazılan resmi yazı).

Ayrıca; hakemlerin başındaki bir kişi olarak, “UEFA Hakem Konvansiyonu'nda üye bir ülkeyiz zaman zaman bilgi ve görüş alışverişi yaparız” demişsiniz. Bilgi ve görüş alışverişi yapabilirsiniz. Ama ben eğer Merkez Hakem Kurulu Başkanı olsaydım, UEFA’daki bir kişinin yorumunu, Türk Spor Kamuoyuna, UEFA’nın yorumu olarak vermezdim. Adını açıklamadığınız O kişinin adını açıklayarak daha şeffaf bir yol izlerdim.

Merkez Hakem Kurulu Başkanı Sayın Zekeriya Alp “Bu kural ve yorum değişikliklerinin kural kitapçığının okunarak anlaşılabilecek ve anlatılabilecek bir olay olmadığını” belirtmiş. Herhalde bunu kendisi için söylemiştir. Zira eleştirdiği hakem yorumcularının hepsi yılların hakemlik deneyimine sahip kişilerdir. Günümüzde, eğitimin tekelinin kendilerinde oldukları düşüncesi, teknoloji ve bilgi çağında olduğumuzun farkında olmamak demektir. İletişim ve bilişim teknolojisindeki gelişmeler, özellikle bilgisayarlardaki ve uydu teknolojisindeki gelişmeler ve son yılların en önemli gelişmesi “internet” nedeniyle, haberleşmede “mesafe” kavramı ortadan kalkmıştır. İstisnasız herkes her bilgiye istediği zaman ulaşabilir hale gelmiştir.

Antalyaspor-Galatasaray maçında yaşanan ofsaytta bulunan bir oyuncunun bulunduğu pozisyondan avantaj elde etmesi ile ilgili Futbol Oyun Kuralları kitabına göre yorumum şöyledir:

2013-2014 Futbol Oyun Kuralları’nda, ofsaytla ilgili değişiklik yapılmamasına karşılık, hakemler için talimatlar kısmında, ofsaytla ilgili bazı terimlerin tanımına ve yorumuna açıklık getirilmiştir.

Şunun açıkça altını çizmek istiyorum. Bu bir kural değişikliği değildir. Bu, bir kuralın nasıl yorumlanması gerektiği ile ilgili açıklamalardır. Zira, 2013-2014 futbol sezonu için Futbol Oyun Kuralları’nın 11.si olan Ofsayt Kuralı’na bir tek kelime ilavesi dahi yapılmamıştır. Yalnızca “Oyun Kurallarının Yorumlanması ve Hakemler İçin Rehber” kısmında ofsaytla ilgili bazı yeni yorumlar eklenmiş, bazı yorumlar genişletilmiş ya da çıkartılmıştır.

Kamuoyunda “Ofsaytl”a ilgili değişti denilen kural, aslında ilk kez Futbol Oyun Kuralları’nda yer alan bir terimdir. Bu da hem kaleci, hem de savunma oyuncusu tarafından “bilerek kurtarılan top” ifadesidir. Yorum daha önce nasıldı, onu da açıklayalım: “Vurulan bir topun kaleciye çarparak ofsayt pozisyonundaki bir oyuncuya gelmesi durumunda ofsayt olması” söz konusuydu. Yani bununla ilgili savunma oyuncuları için yazılmış veya çizilmiş bir yorum yoktu. Yalnızca savunma oyuncularından “sekerek gelen top” ifadesi yer alıyordu.

Ofsayt kuralının “bulunduğu pozisyondan avantaj elde etme” ile ilgili yeni yorumu şu şekildedir: Ofsayt pozisyonunda bulunan bir hücum oyuncusu, top en son bir takım arkadaşı tarafından oynandıktan ya da dokunduktan sonra savunma oyuncusu (ya da kaleci) tarafından bilerek kurtarılan, geri dönen, seken topla oynaması veya dokunması nedeniyle ofsaytla cezalandırılır.

İlk kez Futbol Oyun Kuralları kitabına giren “savunma oyuncusu tarafından bilerek kurtarılan topta bile ofsaytla cezalandırılır” ifadesi, golün atılmasına yönelik değil, savunma yapan takımın haksız bir gol yemesinin önlenmesine yöneliktir.  

En son bir takım arkadaşı tarafından oynandığında, ofsayt pozisyonunda bulunan bir hücum oyuncusuna giden topu, kaleci ya da savunma oyuncusu bilerek kurtardığında Futbol Oyun Kuralları’na göre hiçbir fark yoktur (Bkz. Şekil 10 ve 11).

Kanaatimce; Futbol Oyun Kuralları kitabına ofsaytla ilgili ilk kez giren “Bilerek kurtarılan top” ifadesi, kaleye doğru oynanan bir topa, savunma yapan takımın bir oyuncusunun gelişine vurması veya kalecinin de topu yumruklamasıdır.

Buna göre; Antalyaspor – Galatasaray maçında Tita’nın kaleye doğru oynadığı topa, Alex Telles gelişine vurmuştur. Bu da, 2013-2014 Futbol Oyun Kuralları kitabında belirtilen “bilerek kurtarılan topa” bir örnektir.

Futbol Oyun Kuralları, Uluslararası Futbol Birliği Kurulu (IFAB-International Football Association Board) tarafından değiştirilmektedir. IFAB oyun kurallarında önerilen değişiklikleri veya futbolla ilgili diğer konuları görüşmek ve karar vermek için, yılda 2 kez toplanırlar. Toplantının yapılabilmesi için biri FIFA olmak üzere, en az 4 Federasyonun katılımı gerekmektedir. Oyun Kurallarındaki herhangi bir değişiklik, Kurul’un Yıllık Genel Toplantısında ve toplantıya katılanların en az dörtte üçünün kabulü ile yapılabilir. IFAB’ın Delegeleri ve oy hakları aşağıda belirtilmiştir:

• Futbol Federasyonu (İngiltere) ..........................................(Bir oy)

• İskoçya Futbol Federasyonu .............................................(Bir oy)

• Galler Futbol Federasyonu    .............................................(Bir oy)

• İrlanda Futbol Federasyonu  .............................................(Bir oy)

• Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA) ........... (Dört oy)

Futbol Oyun Kuralları kitabı ilk kez 1896 yılında tüm dünyada standart bir yaklaşım sergilenmesi amaçlanarak kitap haline getirilmiş ve tüm dünyada yayımlanmıştır. Kurallar UEFA’ya göre, AFC’ya göre, CAF’a göre, OFC’ya göre, CONMEBOL’a göre, CONCACAF’a göre ayrı ayrı yorumlanamaz.