Futbol Bir Hatalar Oyunuysa, Hata Yapmaktan Korkma!

Kulüp içinde futbolculara karşı davranışlar performansı etkileyen en önemli unsurlardan biri olarak kabul edilebilir.

Birlik, Sevgi, Dostluk, oyun ve eğlence mekânı gibi kavramlarla, ifade edebildiğimiz yer olan futbol kulüpleri hiç şüphesiz ki, sosyal ilişkiler ve futbolcuların iç huzurları açısından büyük önem taşır. Ancak, beklentilere cevap alınamadığı zamanlarda, başarısız yakıştırması profesyonel futbolun vazgeçilmez olgusudur. Çünkü futbolcuların sergileyecekleri saha içi performans kulüp içi ortam ve yönetici davranışları ile doğrudan ilintilidir. Kendini baskı altında hisseden futbolcu hata yapmaktan korkacağı için müsabakalarda risk almayacak yaratıcılık özelliklerini bastıracaktır.

Sürekli bağırılmak ve öfkenin ilk hedefi olmak, futbolcunun sağlığını, görünüşünü ve düşünce biçimini bozar. Mağdurlar saldırganlaşa bildiği gibi, anlamsız şeylere anlam vermeye çalışırlar. Kimseye güven duymaz olurlar. Artık mağdur, suçlanan kişidir ve yenilginin sorumluluğu ona yüklenir.

Kulüpte olumlu ve üretken bir kültürün yansıması olan kolektif çalışma ortamının sağlanması, kulüpsel etkinlilik ve verimlilik açısından önemli bir etkendir. Ancak buyurgan bir yönetsel anlayışa sahip özseverci bir yönetici, antrenör veya futbolcu, olumlu insan ilişkileri yerine yapay bir “evet efendimciler” çemberi içinde yaşamayı seçer. Bu durum futbolcunun benlik tasarımından yoksunluğunu doğurur.

Bir daha hata yapmanı istemiyorum. Dediğinizde, futbolcunuza neler yüklediğinizin farkında mısınız?, Futbolcu onay kazanmak için mi yoksa iyi olmanın değerini özümsediği için mi iyi davranacak veya performans değerlerini yükseltecek?

Neden böyle davranıyorsun? Sorusuna “Ne yapayım ben böyle bir antrenörüm”, “Bu yöntemin etkili olduğuna inanıyorum”, “Başka bir şeyden anlamam” diye cevap verdiğinizde, bu cevabın altında “neyse oyum” ya da “insan kolay kolay değişmez”, “insanları değiştirmeye çalışmak boşunadır” gibi hatalı bir mantıkla yaklaştığınızın farkında mısınız?

Kişinin kendisinde ilerleme meydana getirebilmesi, sahip olduğu her özelliği geliştirmesiyle mümkün olur. Futbolculara “hatasız oynamaları” veya “yüksek performans göstererek, en iyisi olmaları gerektiğinin” sürekli vurgulanmasının doğurabileceği bazı olası tehlikeler vardır. Bu futbolcuların “sadece hep iyi olursam onlar için değerliyim” kanısına varmalarını kolaylaştırır. İyi olmaları için çok fazla tasdik alan futbolcular kendilerini beceriksiz hissetmeden en ufak bir hatayı bile düzeltemezler. Bu tip dolaylı yorumlar; özellikle her yenilgi sonrası, değişime kapalı bir diyalog ve basmakalıp cevaplarla bir sonraki maça kadar devam edebilir. Duygular, rasyonel düşünceler ve değer yargıları… İşte birbiriyle hiçbir noktada buluşmayan bu üç algı düzeyi hepimizde değişik oranlarda mevcuttur. Bu düzeylerde kurulan iletişimlerde birbirleriyle karşılaştıklarında, pek çok yanlış anlamaya sebep olurlar. Aynı zamanda, kendi iç diyaloglarımızda da sonu gelmeyen tartışmalar yaratır. Her hata, tedbirsizlik ve tecrübesizliğin sonucudur. Eğer ortada bir hata varsa, tedbirli olmanın, yeni bir düzenleme yapmanın tam zamanıdır. Hata yapmanın bir daha yapılmaması için bir fırsat olduğunu hiç düşündünüz mü? Hatalarımızdan ders almanın, faydalanmanın mutlaka yolları vardır. Dolayısıyla hatalarımızdan ders almanın, faydalanmanın yollarını bulmalıyız.

Duygusal: “Hata yapmaktan korkuyorum. Risk almadan oynamaya çalışıyorum. Yoksa daha iyi şeyler yapabilirim.”

Mantıksal: “Korkacak bir şey yok. Her futbolcu bu duyguları yaşar. Risk almazsam, aşama kaydedemem.”

Kuralcı: “Bu şekilde paniğe kapılmakla, çocukluk ve korkaklık ediyorum. Serinkanlı ve sakin olmalıyım.”

Bu şekilde futbolcular da sürekli hata yaparak öğrenirler ve gelişirler. Hiç hata yapmayan bir futbolcu denemeyen, iş yapmayan bir insan demektir. Hata yapmaya izin vermedikçe gelişmek mümkün değildir. En büyük hata, hata yapmayayım diye denememektir.

BAŞARI MERDİVENLERİNİ HATA ÜSTÜNE HATA YAPARAK TIRMANDIM.” Mae WEST