Avrupa Futbolunda Kulüp Sahipliği
- Prof. Dr. Sebahattin DEVECİOĞLU
- 6 Ara 2022
- 3 dakikada okunur
Profesyonel elit düzeydeki futbol, yayın sözleşmeleri ve kurumsal sponsorluk anlaşmaları sayesinde kulüplerin etrafında milyarlarca dolarlık geliri olan kazançlı bir iş olarak karşımıza çıkmaktadır.
Futbolda başarı, ilgili paranın yanı sıra prestij de getirmektedir. Aynı zamanda genel olarak halktan iyi niyet kazanmanın çok güvenilir bir yoludur. Bu nedenle, futbol oyunu dünyadaki birçok milyoner ve milyarder için çekici bir yatırım fırsatı haline gelmiştir.
Rus işadamı Roman Abramovich, 2003 yılında İngiltere ve Avrupa'da başarıya giden yolda ilerlemelerine yardımcı olmak için Premier Lig kulübü Chelsea'ye milyonlar enjekte ettiğinde oldukça heyecan yaratmıştı.
Son zamanlarda; Suudi Arabistan'ın egemen servet fonu, Premier Lig tarafından engellenen bir devralmayı tamamlamak için Ekim 2021'de Newcastle'da yüzde 80 hisse satın aldı. Kamu Yatırım Fonu, diğerleri arasında Amerika Birleşik Devletleri, Rusya, Hindistan, Fransa ve Brezilya da dahil olmak üzere dünya çapındaki şirketlere ve projelere büyük yatırımlar yaptı.
Şeyh Mansour olarak da bilinen Mansour bin Zayed Al Nahyan, futbol bağlamında en iyi Premier Lig kulübü Manchester City'ye sahip olmasıyla tanınmaktadır, aynı zamanda City Football Group aracılığıyla bir dizi başka kulübe de sahiptir. Man City'nin yanı sıra, Major League Soccer takımı New York City ve A-League takımı Melbourne City, Şeyh Mansour'un sahibi olduğu City Football Group'taki kulüpler arasında yer almaktadır. Diğerleri arasında Hindistan'daki Mumbai City, Belçika tarafı Lommel SK ve Uruguaylı takım Montevideo City Torque bulunmaktadır.
Avusturyalı milyarder Dietrich Mateschitz, çeşitli spor dallarında, çoğunda şirketinin adının yer aldığı geniş bir takım portföyü bulunmaktadır.
Agnelli ailesi, Juventus'un sahibidir ve Andrea Agnelli, ailenin futbol girişiminin yüzü olarak hem kulübün hem de Avrupa Kulüpler Birliği'nin (ECA) başkanı olarak görev yapmaktadır.
Bundesliga’da Hoffenheim’ın sahipleri Dietmar Hopp, SAP SE'nin kurulmasına yardımcı olan yazılım ve veri işleme sektöründe etkili bir iş adamıdır.
Premier Lig kulübü Arsenal, Kroenke Spor ve Eğlence şirketi aracılığıyla Amerikalı milyarder Stan Kroenke'ye ait.
Major League Soccer'ın kurucu üyelerinden biri olan Philip Anschutz, popüler LA Galaxy takımının sahibidir, ancak geçmişte MetroStars, Chicago Fire ve diğerleri de dahil olmak üzere ligde bir dizi başka franchise'a da sahiptir.
Katarlı işadamı Nasser Al-Khelaifi, Fransız takımı Paris Saint-Germain'in sahibi ve işletmecisi olan Qatar Sports Investments'ın başkanı.
Zhang Jindong, şirketi Suning Holdings Group aracılığıyla 2016 yılında Serie A kulübü Inter'in çoğunluk hissesini satın alan Çinli bir milyarderdir.
Spor sektöründeki birleşme ve satın alma faaliyetleri ve yatırım faaliyetleri yeniden hız kazanmaya başlamıştır. Günümüz spor sektöründe Spor kulüpleri ve ligler Girişim sermayesi grupları ve finans kurumlarına birçok yatırım fırsatları sunmaktadır.
Bu bağlamda, Avrupa genelinde futboldaki farklı mülkiyet kuralları, yatırım kararlarına rehberlik etmede hayati önem taşımaktadır. Avrupa'nın üç büyük liginin Alman Bundesliga, Fransa'nın Ligue 1'i ve İngiltere Premier Ligi mülkiyet kuralları ve Avrupa futbolunda bir sonraki yatırımın ne olduğuna baktığımızda; Alman Bundesliga’da Taraftar sahipliği Alman profesyonel futbolunun kalbinde yer alır. Kulüpler kayıtlı üye dernekleri olarak yapılandırılmıştır: bu kar amacı gütmeyen kuruluşlar, üyelerine, kulüplerin taraftarlarına aittir ve yürütme kararları üyeler tarafından seçilen bir yönetim kurulu tarafından alınır.
Fransa Ligue 1’ de bir spor kuruluşu her şeyden önce bir dernektir: öncelikle ticari olmayan amaçlar için kurulmuş kar amacı gütmeyen bir kuruluş olarak faaliyet göstermektedir. Bununla birlikte, Fransız spor yasası, belirli koşullar altında, federasyonların profesyonel futbol faaliyetlerini yürütmek için özel bir ticari şirket kurmasını gerektirmektedir.
İngiltere Premier Ligi, 1992'deki başlangıcından bu yana, ligin ticari büyümesine güçlü bir vurgu yapmıştır. Sonuç olarak, EPL, dünya futbolunun en büyük gelir getiren ligi olarak sürekli olarak sahaya öncülük etmektedir. Bir EPL kulübüne sahip olmakla ilgilenenler, Sahipler ve Yöneticiler Testine ( OD Testi ) tabidir.
Dünya futbolu genelinde sahiplik kuralları, temel güvenceler, suça karşı koruma ve sportif bütünlüğün sürdürülmesi konusunda tutarlıdır, ancak önemli farklılıklar devam etmektedir. Avrupa'nın en iyi kulüplerinde hisse elde etme isteklerini şekillendirirken sahiplik rejimleri arasındaki ince farklara dikkat etmeleri gerekmektedir. Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, aynı ortak mülkiyete sahip kulüplerin kendi müsabakalarında (yüksek kazançlı UEFA Şampiyonlar Ligi de dahil olmak üzere) rekabet etmelerini sınırlayan ortak mülkiyet kontrollerine sahiptir.
Gittikçe daha fazla yatırımcı, kazançlı futbol pastasından bir dilim elde etmeye çalıştıkça, bu kurallar muhtemelen yeniden inceleme altına alınacaktır. Artan küresel yayın haklarının lütfuna dikkat eden ve sektör için belirsiz bir zamanda nakit para arayan yatırımcıların bu gelişmeleri ve Pandemi sonrası futbol dünyasında gelecek yapısal değişiklikleri dikkate almaları gerekecektir.
Türkiye’de Yeni Spor Yasasının çıkması Profesyonel Futbol Liglerinin ve Kulüplerin şirketleşmesi ile birçok kulüp yeni sahiplerine kavuşacak gibi görünmektedir. Türkiye’deki spor sektöründeki uygulamaya konulacak eni yasal düzenlemeler futbol kulüp sahipliği konusunda birçok problemi beraberinde getirecektir.
Kaynaklar
Yorumlar