Rakamlar Gol Atar mı? Futbolun Yeni Matematik Problemi

Yazar: Arda Erten

Okulda bize her şeyin bir formülü olduğu, verinin asla yalan söylemediği öğretilir. Modern futbol da artık tam olarak bu noktada. Her pasın açısı, her koşunun hızı, her oyuncunun beklenen gol değeri (xG) santim santim hesaplanıyor. Artık bir futbolcuyu sadece izleyerek değil, elinizdeki bir excel tablosuna bakarak değerlendirebiliyorsunuz. Ama bu kadar çok rakamın içine daldığımızda, oyunun o öngörülemez ruhunu bir yerlerde düşürmüş olabilir miyiz?

Yirmi yıl önce bir oyuncu şapkadan tavşan çıkardığında buna sihir derdik, şimdi ise o pozisyonun gerçekleşme ihtimalinin yüzde kaç olduğunu saniyeler içinde ekranda görüyoruz. Veri analizi futbolu çok daha profesyonel ve hatasız bir hale getirdi, orası kesin. Ama bir yandan da futbolu bir bilgisayar oyunu simülasyonuna çevirdi. Her şeyin bu kadar hesaplanabilir olması, o sokak futbolundan gelen, planlanmamış ve saf yeteneğin alanını daraltıyor gibi hissediyorum. Biz rakamları çok iyi okuyan bir nesiliz ama bazen sadece bir oyuncunun o rakamlara sığmayan, tamamen içgüdüsel bir hareketle kaderi değiştirmesini özlüyoruz.

Kulüpler artık devasa veri merkezleri kuruyor, transferler algoritmalara göre yapılıyor. Evet, bu finansal olarak riski azaltıyor ve modern futbolun o çok sevdiği mantıklı hamlelerin önünü açıyor. Fakat tribündeki o çocuk, sahadaki oyuncunun pas yüzdesini değil, o formanın hakkını veren o beklenmedik deparı görmek istiyor. Eğer futbolu tamamen bir matematik problemine indirgersek, bir süre sonra çözümün içinde sadece doğrular kalacak ama o yanlış kararların içinden doğan efsane anlar yok olacak.

Belki de modern futbolun en büyük sınavı bu: Teknolojiyi ve veriyi sonuna kadar kullanırken, oyunun o kontrol edilemez, vahşi tarafını korumayı başarabilmek. Çünkü günün sonunda biz stada ya da ekran başına bir algoritmanın başarısını tebrik etmeye değil, o algoritmanın bile tahmin edemeyeceği bir golün peşinden gitmeye geliyoruz. Matematik hata yapmaz ama futbolu güzel kılan şey, bazen o hatanın tam ortasında doğan mucizelerdir.