Altyapı Yalanı

Futbol takımlarının alt yaş gruplarında genç oyuncu yetiştirme sistematiğine ülkemizde altyapı denmektedir.

Daha çok inşaat sektöründe kullanılan bu terminolojinin futbol sözlüğümüze nasıl girdiği araştırılması gereken bir husustur. Bazı kulüplerin yabancı dilden çevirerek gençlik geliştirme programı, Beşiktaş’ın öz kaynak sistemi diye adlandırdığı hep “altyapı”dır.

Gerek organizasyon düzeyinde, gerekse kulüp düzeyinde ülkemizde altyapıya ne yazık ki yanlış yaklaşılmaktadır. Profesyonel kulüpler için altyapının tek bir amacı vardır: A takımı antrenman havuzuna oyuncu yetiştirmek. Bu oyunculardan yararlanıp yaralanmamak A takımı teknik ekibinin sorumluluğundadır. Fakat ne yazık ki ülkemiz altyapılarında bu temel amaç unutularak o yaş gurubundaki takımın il ya da ülke düzeyindeki müsabakalarda başarılı olması hedeflenmektedir.

Üst üste Türkiye birincisi olmuş bir takım daha sonra A takımının antrenman havuzuna oyuncu veremiyorsa, o “altyapı” esas görevini yapmamış demektir. Yalnız ve yalnız kazanmaya odaklanan bu yaklaşım, “kazanmaya giden her yol mubahtır” felsefesini oyuncuların beynine kazımakta ve onların gerçek gelişiminin önünde ciddi bir engel olarak yer almaktadır. Bu nedenle çok zaman yaşı büyük oyuncuların kazanmak adına bu yaş gruplarında oynatıldıklarına şahit oluyoruz. Örneğin U14 liginde bir iki yaşı büyük – bir yıl bile olsa -oyuncunun varlığı kazanmak adına çok şey değiştirir. Hatta o yaşlarda 6 ay bile farklılık yaratabilmektedir.

Birçok ülkede belirli alt yaş gruplarında lig sıralaması tutulmaz, o liglerde şampiyon yoktur her takıma ve oyuncuya katılım belgesi verilir. Tabii o yaştaki çocuklar galibiyeti de mağlubiyeti de bileceklerdir, ama gerek onlar, gerekse ebeveynleri için önemli olan oyuncunun gelişimi olmalıdır. Özellikle ülkemizde ebeveynlerin oyuncunun gelişimde ne yazık ki çoğu zaman yanlış yaklaşımları olmaktadır. Penaltı kaçırdığı için babası tarafından dövülen oyuncu duymuş muydunuz? Kulüplerin aile, okul ve kulüp üçgeninde çocukları ve ebeveynleri doğru yönlendirmeleri gerekmektedir.

Yine oyuncunun gelişimi için oyuncuların eşdeğer takımlar ile oynaması esas olmalıdır. Alt yaş gruplarında 8-0 gibi sonuçlar kazanan içinde, kaybeden içinde gelişim açısından son derece zararlı sonuçlar doğururlar. Bir oyuncu da, bir takımda ancak eşit güçte bir takımla müsabaka yaparsa önemli gelişim sağlar. Alt yaş gruplarının organizasyonunu yapanların bu hususu dikkat etmesi gerekirken değişik nedenler ile aralarında ciddi kalite ve güç farkı olan kulüpler aynı ligde mücadele vermektedirler.

Son olarak da bir oyuncunun gelişimi için 10,000 saat veya 10 yıl antrenmana ihtiyaç duyduğu göz önüne alınırsa, profesyonel kulüplerimizin “altyapı” faaliyetlerine U7’den başlaması gerekecektir. Futbolda başarı uzun ve meşakkatli bir süreç sonunda gelir. Sabır göstermeden futbolda hemen başarı beklemek bu ülkenin insanına mahsustur.