x
19 Haziran 2020- Covid-19'un neden olduğu olumsuzluklar nedeniyle UEFA Geçici Acil Önlemler başlıklı bir bildiri yayınlayarak, Finansal Fair Play konusunda kulüplere bazı esneklikler sağladı. Bu kapsamda en önemli karar: 2020 mali yılın... 19 Haziran 2020- UEFA, 2020 sezonu Şampiyonlar Ligi'nde sezonun kalan maçlarının Portekiz'in başkenti Lizbon'da oynanacağını; 2020 finaline ev sahipliği yapmayı bekleyen İstanbul'un ise 2021 finaline ev sahipliği yapacağını duyurd... 5 Haziran 2020- UEFA Finansal Fair Play kriterlerine uyum sağlayamadığı gerekçesiyle Trabzonspor 1 yıl süreyle Avrupa kupalarından men edildi... 29 Mayıs 2020 -Türkiye Futbol Federasyonu,  Süper Lig'in 12 Haziran 2020'de seyircisiz başlayacağını açıkladı. 20 Nisan 2020- COVID-19 Avrupalı kulüplerin bonservis bedelleri üzerinden takım değerlerini eritmeye devam ediyor. Premier Lig'de kulüplerin değerleri 2.2 Milyar Euro düştü.  20 Nsan 2020- COVID-19 nedeniyle Avrupa futbolunda ekonomik kayıplar 5 Milyar Euro'ya, Süper Lig'de de 1.5 Milyar TL'na ulaştı. 20 Mart 2020- KPMG'ye göre,  maç günü, yayın ve ticari gelirden mâhrum kalacak olan  Premier Lig, La Liga, Bundesliga, Serie A ve Ligue 1'de yer alan kulüplerin toplam kaybı 4 Milyar Euro'ya kadar çıkıyor. 18 Mart 2020 UEFA, EURO 2020'yi 2021 yılına erteledi. UEFA, 55 üye ile yaptığı toplantıda EURO 2020'yi 1 sene erteleme teklifini sundu. Bu teklif üye ülkeler, Avrupa Kulüpler Birliği ve futbolcuları temsilen katılan FIFPro tarafınd... 8 Mart 2020- Kulüplerbirliği yaptığı toplantıyla kur nedeniyle gelirlerin düşmemesi için gerekli çalışmayı başlatıı.  25 Şubat 2020- UEFA, Finansal Fair Play kurallarına aykırı hareket ettiği gerekçesiyle Manchester City'e 2 yıl, kupalara katılmaktan men cezası verdi.
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Mali Tuğrul AKŞAR Kulüpler arasında gelir farkı açılıyor!

Kulüpler arasında gelir farkı açılıyor!

imagesGR2MAFH4

Tuğrul Akşar- 2 Aralık 2014 Yıllık 19.4 milyar euro gelir yaratan Avrupa futbolunda kulüpler arasındaki gelir farkı açılmaya devam ediyor.(1)

Daha açık ifadeyle, beş büyük ligde, lig başına ortalama gelirden alınan pay %9.6’ya ulaşırken, çevre ve yarı-çevre liglerde bu oran %1.8 civarında gerçekleşiyor. Bu durum, Avrupa futbolunda rekabetin, büyüklerin lehine haksız rekabete dönüştüğünü bize gösteriyor. 

 

Yıllık 500 milyon euro gelir sınırını geçen dört kulüp var!

Küreselleşen dev kulüpler gelirlerini geometrik olarak artırabiliyorlar. Nitekim, aşağıdaki tablo da bize gösteriyor ki, Para Ligi’nin lideri 518.9 milyon euroluk geliriyle küresel bir takım olan Real Madrid. Real Madrid rekabet üstünlüğünü kullanarak 211.6 milyon euro ticari gelire ulaşırken, yıllık 188.3 milyon euro yayın geliri ve 119 milyon euro da maç günü geliri elde etmiş vaziyette ve Real Madrid bu geliriyle 500 milyon sınırını geçen ilk futbol kulübü de olmuş durumda. 

 

Bununla birlikte, 2013-14 tarihli finansal verilere göre 500 milyon sınırını geçen üç tane daha kulüp bulunduğunu görüyoruz.(2) 

 

2014 tarihli finansal verilere göre, Bu dönemde Manchester United 551 milyon euro gelire ulaşırken, Üçüncü Barcelona'nın gelirleri 530 milyon euro olarak gerçekleşti. Alman Bayern Münih kulübü ise tarihinde ilk kez 500 milyon euro sınırını aşarak, 528 milyon euroluk geliriyle 500 milyon barajını aşan dördüncü Avrupa Kulübü oldu.(3)

 

Küreselliğin avantajını paraya çevirdiler!

Sadece kendi liglerinde değil, aynı zamanda dünyanın dörtbir tarafında yaygın taraftar tabanına sahip bu büyük kulüpler, özellikle logolu ürün satışında, sponsorluk geliri elde etmede ve naklen yayın gelirlerinde rakiplerine önemli farklar atıyorlar. 

 

Bu kulüplerin küreselleşip yaygınlaştıklarının önemli göstergelerinden birisi de sosyal medyadaki takipçi sayıları. Aşağıdaki tablodan da görülebileceği üzere Barcelona'nın tüm dünya çapında 52,4 milyon Facebook'tan, 10,9 milyon adet te Twitter'dan takip ediliyor olması, bu mecranın bu kulüpler tarafından ne kadar etkin kullanıldığının da açık göstergesi olarak yorumlamak gerekir.

 

Küresel müşteri taraftar tabanını yaygınlaştıran dev kulüpler, bir yandan rakiplerine parasal üstünlük sağlarlarken, diğer tarafta da yeşil sahalarda bu üstünlüklerini sportif rekabet üstünlüğüne taşıyorlar. 

Deloitte Para Ligi'ne Giren Kulüplerin Ülkesi ve Sosyal Medyadaki Etkinlikleri(4)

 

Av2

Yabancı sermaye büyük liglere akıyor

Bu kulüpler lehine gelişen haksız rekabet, bir süre sonra, futbol dışı fonların bu takımlara daha fazla yönelmesine de neden oluyor.(5) Son on beş yılda başta Rus milyarderleri olmak üzere, Araplar, Amerikalılar ve Asyalılar paralarını Avrupalı futbol kulüplerine plase etmeye başladılar. Aşağıdaki tablodan da görülebileceği üzere, Para Ligi’nde yer alan 20 takımdan yedisinin mülkiyeti ve yönetimi Avrupa’nın dışına çıkmış durumda. Nitekim, yine Premier Lig’de 20 takımdan 11’inin, Championship’te ise 24 kulüpten 13’ünün mülkiyeti yabancılara geçmiş durumda.(6)  

 

Deloitte Para Ligi'ne Giren Kulüplerin Gelirlerinin Bileşimi Ve Mülkiyet Yapıları (7)

Av1

Belki, Alman Bayern Münih bu genellemenin dışında tutulabilir ama son yıllarda en fazla yabancı fon çeken kulüplerin başında Manchester City ve Paris Saint Germain geliyor. Bu iki kulüpten Manchester City'e giren yabancı kaynak tutarı son iki yılda 440 milyon sterline ulaşırken, PSG'e giren yabancı sermaye tutarı ise 250 Milyon Euro oldu. Yine, bu kapsamda Abramovich aracılığıyla Chelsea'ye aktarılan yabancı kaynak tutarı da 840 milyon sterline ulaşmış durumda. Bu kulüplerde yaşanılan bu sıra dışı gelir ve servet artışı, bu kulüplerin kendi liglerinde ve Avrupa futbol piyasasında kendi hegemonyalarını kurmalarını da beraberinde getirdi.

 

Kısacası, son on yılda İngiliz Premier Lig’e gelen yabancı sermaye miktarı 8 milyar euroya ulaşırken, Fransız Lig1 ve İtalyan Serie-A’ya son iki yıl içinde gelen yabancı yatırım tutarı 1.2 milyar euroya ulaştı. 

 

Aşırı gelir artışı ve servet birikimi futbolu krize sokuyor!

Aşırı gelir birikimi ve servet yoğunlaşmasının yaşandığı merkez liglerde bazı kulüpler, sahip oldukları rekabet üstünlüklerini de kullanarak, Avrupa futbol pastasından daha fazla pay almaya başladılar. Küçük kulüp ve liglerin paylarına düşen dilimlerin giderek incelmesi, bu kulüpleri büyük liglerle rekabet edemez duruma getirdi. 

 

Dengesiz rekabetin zamanla haksız rekabete dönüşmesi, süreç içinde merkez ligler ile çevre liglerin kulüpleri arasında sportif ve mali performansta da derin uçurumlar oluşturdu. Kulüpler arasında oluşan bu derin uçurum, büyük bütçeli kulüplere daha fazla harcama olanağı sağlarken, zengin merkez kulüplerine yetişmek isteyen çevre ve yarı çevre liglerin kulüplerini ise, sahip olmadıkları gelirleri (borçlanarak) harcamaya yöneltti. 

 

Merkez liglerde ise özellikle büyükler arasındaki rekabette marjinal maliyetlerin marjinal hasılatların üzerine çıkması önemli kar düşüşlerine ve zararların oluşmasına neden oldu. Bu durumdan kurtulabilmek için maliyetleri disiplin altına alma yerine, ilave fon-gelir yaratmaya yönelen merkez lig kulüpleri, bu kısır döngüden kurtulmak için yabancı fonların futbola girmesine ortam hazırladılar ve bu bağlamda futbol dışı kaynaklar, futbola akmaya başladı. Asırlık kulüplerin önce mülkiyet sonra da yönetim yapıları değişmeye başladı. 

 

Futbolun finansallaşması ve mevcut rekabetin giderek büyüklerin lehine haksız rekabete dönüşmesi, futbol kulüplerini süreç içinde finansal dar boğazlara itti. Çoğu kulüp borç batağına saplandı. Bazıları tarih oldu, bazıları iflas etti veya sahiplikleri el değiştirdi. 

 

Gelirler arttı, zararlar da!

Kısacası, futbolun parasallaşıp finansallaşması bir yandan kulüplerin gelirlerini artırırken, diğer taraftan kulüplerin borçluluklarını ve operasyonel giderlerini artırdı, marjinal maliyetleri yükseltti, karlılıklarını düşürdü. Özellikle, artan oyuncu ücret ve maaşları büyük kulüpleri finansal darboğazlara itti. Bugün Avrupa futbolunda ücret ve maaşlara ödenen tutarlar 5 milyar euroya yükselirken, faaliyet giderleri 7.7 milyar euroya ve zararları ise 1.1 milyar euroya ulaşmış durumda.(7)

 

Nitekim, bugün Avrupa futbolunun toplam borcu 9.3 milyar euroya ulaşırken, bu borçlanmadan aslan payını merkez lig kulüplerinin alıyor olması, sportif rekabette de çevre ülkelerin aleyhine oluyor. Bu kapsamda bakıldığında, endüstriyel futbolun gözbebeği, dünyanın en fazla parasal getiri sağlayan kupası olan Şampiyonlar Ligi’nde son 15 yılda sadece bir kez Portekiz’in Porto Kulübü 2003-04 sezonunda kupayı havaya kaldırabilme fırsatı buldu. Onun dışında, bu kupanın sahibi her yıl beş büyük ligden ve kendi liglerinde en fazla servet birikimine sahip takımlar tarafından kazanıldı.{jcomments on}


Kaynaklar:
(1) Deloitte Sport Business Group, Annual Review of Football Finance, June 2013,Sh.6-7
(2) “Bayern Münih'in Gelirleri 500 Milyon Euro'yu Aştı”, http://www.futbolekonomi.com/index.php/component/content/article/103- manet/3301-bayern-muenih.html

(3) “Bayern Munich Reportedly Generates Revenue Of €528M” http://m.sportsbusinessdaily.com/Global/Issues/2014/10/13/Finance/Bayern-Munich.aspx

(4)  http://www.futbolekonomi.com/images/stories/raporlar/Mali/uk-deloitte-sbg-dfml-2014.pdf(4)  

(5)http://www.theguardian.com/football/blog/2013/dec/09/bayern-munich-bundesliga-global-expansion-karl-heinz-rummenigge, Monday 9 December 2013.

(6) “Why on earth buy a football club?”, http://www.bbc.com/news/business-26365955

(7)http://www.futbolekonomi.com/images/stories/raporlar/Mali/uk-deloitte-sbg-dfml-2014.pdf
(8) Licensed Thrill, Benchmarking report on the clubs qualified and licensed to compete in the UEFA competition season 2013-14,

Bu İçerik  9350  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Tuğrul Akşar Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

tbmm-logo

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

Spor Kulüplerinin Sorunları ile

Sporda Şiddet Sorununun Araştırılarak

Alınması Gereken Önlemlerin

Belirlenmesi Amacıyla Kurulan

 

MECLİS ARAŞTIRMASI

KOMİSYONU

RAPORU

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

e- Bülten Üyeliği

E-Bülten listemize üye olmak için lütfen aşağıdaki alanları doldurunuz.

Spor Endexi

01.07.2020

Kapanış Günlük
Değişim %
  IMKB 100

115,519

-0,86

 bjk BJKAS

2,90

-0,12

 fb FENER

12,45

-0,14

 gs GSRAY

2,92

0,01

 trabzon TSPOR

7,01

0,17

   SPOR ENDEKSİ  72,793 0,12

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 25535969

Süper Lig Cemil Usta Sezonu 2019-20 Puan Durumu

 Sıra TAKIMLAR 0 G B M A Y AV P
1

Başakşehir

 29   17   9  3    55   27  28  60
2 Trabzonspor
 29  16  10 65  32  33  25  58
3 Sivasspor

 29

 15  8 6 50  33  17  53
4

Galatasaray

 29  14  10 5  48

 26

 22  52
5 Beşiktaş 
 29  15  5 9  49  35  14

 50

6

Fenerbahçe

 29

 13

 7 9  51  39

 12

 46
7

Alanyaspor

 29

 12

 9 8  49  32  17  45
8

Göztepe

 29  10  8 11  36

 38

 -2  38
9

Antalyaspor

 29  9

 10

10  35  46  -11  37
10

Gaziantep

 29  8  11 10  41  46   -5  35
11 Kasımpaşa
 29

 10

 5 14  44  51  -7  35
12 Denizlispor
 29  8  8 13  29  42  -13

  32 

13 Gençlerbirliği
 29  8  7 14  35  49  -14  31
14 Rizespor
 29  8  5 16  31  49  -18  29
15 Malatyaspor

 29

 7  7  15  43  46

  -3

 28
16

Kayserispor

 29

 7  7  15  33  64  -31  28
17 Konyaspor
 29  5  12  12  24  40  -16  27
18 Ankaragücü
 29  5  10  14  26  49  -23  25

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

Money Football League

delo-4

 

Yirmiüçüncüsü yayınlanan 2020 Deloitte Para Ligi Raporu’na göre Barcelona 840.8 Milyon Euro’luk geliriyle ilk sırada.  Tamamı Merkez Lig kulüplerinden oluşan Lig’in Raporunu okumak için tıklayın.

 

 


    

191112 Aktifbank Ekolig

 

Türk futbolunun gelirlerinin ve ekonomik görünümünün mercek altına alındığı Futbol Ekonomi Raporu – EkoLig'in dördüncü sayısı yayınlandı. Süper Lig’in 2017-2018 sezonu sonunda 3,2 milyar TL olan geliri, 2018-19 sezonunda 4,2 milyar TL’na ulaştı. Bkz.

 

 

Süper lig Marka değeri araştırma

''Taraftar Algısına Göre Türkiye Süper Ligi Marka Değerini Etkileyen Faktörlerin ve Marka Değeri Boyutlarının Değerlendirilmesi'' Prof. Dr. Musa PINAR öncülüğünde yapılan bu araştırmayı okumak için tıklayınız.

 

 

the-european-elite-2019

KPMG Avrupa’nın 32 Elit Kulübünün değerlemesini yaptı. Süper Lig’den Galatasaray ve Beşiktaş’ın da bulunduğu bu raporda en değerli kulüp 3.2 Milyar Euroluk değeriyle Real Madrid oldu. Raporu okumak için tıklayınız.
 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için tıklayınız

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.