Bizi Takip Edin Futbol ekonomisi facebookta futbol ekonomisi twitterde
x
19 Kasım 2020 UEFA Uluslar Ligi'nde Milli Takımımız B Ligi 3.Grup ta  Macaristan'a karşı oynadığı maçı 2-0 kaybederek grup sonuncusu oldu ve C ligine düştü. 18 Kasım 2020- Kulüpler ile yayıncı kuruluş arasındaki kriz çözüldü. beinsports kulüplere yıllık 2.650 Milyon TL ödeme yapacak. Bu anlaşma ile kulüplerin kaybı yaklaşık 550 Milyon TL oldu. 15 Ekim 2020- Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor'un toplam borçları son 8 yılda % 534 artarak 13 Milyar TL'nı geçti.   7 Ekim 2020- Alman Futbol Federasyonu (DFB) binası ve federasyon yetkililerinin evleri vergi sahteciliği soruşturması kapsamında arandı. 28 Eylül 2020- FIFA korona virüs sürecinin futbola maliyetinin 14 milyar dolar olduğunu açıkladı. 17 Eylül 2020- Süper Lig'de 11 Eylül'de maçlar başlamasına karşın hala yayın bedellerinin kulüplere ödenmesi konusunda belirsizlik devam ediyor. 15 Eylül 2020- Avrupa futbolunun ekonomik, mali ve yönetsel yönden yapılanması ile Merkez Ligler lehine rekabetin yeniden nasıl düzenlendiğinin analizini yapan Finansal Futbol- Tuğrul Akşar kitabı yayımlandı.   26 Ağustos 2020-  Türkiye Futbol Federasyonu 2020-21 sezonunda maçların, stat kapasitesinin yüzde 30'u kadar seyirci alınarak oynanabileceğini açıkladı.  24 Ağustos 2020- 201920 Sezonu Şampiyonlar Ligi şampiyonu, finalde Paris Saint Germain'i 1-0 yenen bayern Münih oldu. Kazandığı bu kupayla Bayern Münih. altıncı kez kupayı müzesine götürdü. 6 Ağustos 2020- 2019/20 sezonunu  33.600 UEFA ülke puanıyla, 11. sırada kapatan Türkiye, Şampiyonlar Ligi'nin 2021-22 sezonuna direkt takım gönderemeyecek. Bu durumda 2020/21  Süper Lig Şampiyonu Şampiyonlar Ligi gruplarına...
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Genel Tuğrul AKŞAR Avrupa Futbolunun Ekonomik ve Finansal Politiği- Finansal Futbol

Avrupa Futbolunun Ekonomik ve Finansal Politiği- Finansal Futbol

12400x400 

Tuğrul Akşar- 27 Ekim 2020 Avrupa’da futbol son 20 yıldır farklı bir mecraya doğru yol alıyor.

 

Bugün parasallaşıp ticarileşen bir futboldan daha çok finansal bir karaktere bürünen bir futbol ve futbol yapılanmasıyla karşı karşıyayız. Bu yeni dönüşüm ve değişim sürecinde Avrupa’da ligler arasında gelir, servet ve sportif bakımından yeni bir oluşum söz konusu.

 

Bir yanda Avrupa futbolunu sportif ve ekonomik olarak domine eden, futbol pastasından daha fazla pay alan bir Merkez Lig yapılanması, diğer tarafta da, Merkez Liglere payandalık görevini üstlenen Çevre Lig yapılanması bulunuyor.

 

Bu ligler arasında derin gelir ve servet farkları oluşmuş durumda. UEFA bu zaman sürecinde Merkez Ligleri koruyup kollayan stratejileri hayata geçirerek, yeni finansal futbol yapılanmasını daha da geliştirip pekiştirmeye çalışıyor. Bu da, ligler arasında çok derin ekonomik, finansal ve sportif dengesizliklerin ortaya çıkmasına neden oluyor. 

 

Merkez Liglerin hegemonyası altına giren Avrupa futbolu, UEFA aracılığıyla beş büyük lige hizmet eden kartelci bir yapıya dönüştürüldü. Bu yapılanma Merkez Liglere sportif, ekonomik ve finansal rekabet üstünlüğü sağlarken, Çevre Ligler’i ise finansal darboğazlara itti. 

 

Bu yapısal değişim ve dönüşüm sürecini ekonomik, finansal ve sportif olarak analize ve buna ilişkin tespitlerimize geçelim.

 

1-  Avrupa’da Demografik Üstünlük Çevre Ligler’de

 

UEFA’ya bağlı 55 ülke federasyonunun toplam nüfusları 749,2 Milyon kişiye ulaşıyor. Bu liglerdeki nüfusun % 58’ini oluşturan 434,5 Milyon insan Çevre Liglerde, kalan % 42’lik kısmı ise ( 314,7 Milyon kişi) Merkez Ligler’de yaşıyor.

 

Merkez Ligler olarak beş büyük ligi, yani İngiliz Premier Lig’i, Alman Bundesliga’yı, İspanyol La Liga’yı, İtalyan Serie-A’yı ve Fransız Lig1’i kastediyorum. Tablo:1’de Merkez Ligler’i kırmızı çemberlerle işaretledim.

 

Tablo: 1) UEFA’ya Bağlı Ülke Federasyonları ve Merkez Ligler

1FinF 

 

2-    UEFA’ya Bağlı Ülkeler 25 Trilyon Dolarlık GSYİH Yaratıyorlar 

 

UEFA’ya bağlı ülkelerin yarattıkları yıllık toplam GSYİH (Gayri safi Yurt İçi hasıla) 23.5 Trilyon Dolar civarında. Bu tutar, 80 Trilyon Dolar’a ulaşan dünya GSYİH’nın % 29’una karşılık geliyor. 

 

Merkez Ligler’in yıllık GSYİH’ları toplamıysa 12,4 Trilyon Dolar. Buna göre Merkez Ligler, Avrupa’da UEFA’ya bağlı ülkelerin üretmiş oldukları GSYİH’nın % 53’üne sahipler. Kalan % 47’lik payı oluşturan 11.1 Trilyon Dolarlık kısım ise diğer elli ülke tarafından üretiyor. 

 

Bu verilere göre Merkez Liglerde kişi başına ortalama gelir 39,4 Bin Dolar iken, çevre Ligler’de kişi başı ortalama gelir 25,5 Bin Dolar civarında. Diğer bir ifadeyle Merkez Lig’lerde kişi başına gelir, Çevre Ligler’deki kişi başına gelirden % 54,5 daha fazlaya ulaşmış durumda. 

 

3-    Avrupa Futbol Ekonomisinin Büyüklüğü ve Futbol Pastasının Paylaşımı 

 

Tablo:2’den de görülebileceği üzere, Avrupa futbol pazarının 2017-18 sezonu toplam parasal geliri, bir önceki sezona göre % 11,3 artarak 28.4 Milyar Euro’ya ulaştı.  

 

Tablo: 2) Avrupa Futbol Pazarı’nın Toplam Geliri

 

 2FinF

 

Tablo:3 bize gösteriyor ki,toplam 28,4 Milyar Euro’luk 2017/18 Avrupa futbol gelirlerinin % 64,08’i olan 18.2 Milyar Euro Merkez Liglere, % 35,92’si olan 10.2 Milyar Euroluk kısım da Çevre Liglere gitmiş durumda. Buna göre, Merkez Liglerde Lig başına ortalama gelir 3.640 Milyon Euro olarak gerçekleşmişken, Çevre Ligler’de ortalama gelir ise 204 Milyon Euro civarında olmuş. Her iki lig arasında tam 17,8 kat gelir farkı oluştuğunu görüyoruz. 

 

Tablo: 3) Merkez ve Çevre Liglerin Konsolide Gelirlerinin Paylaşımı

 

3FinF 

 

4-    Merkez Liglerde Gelirlerin Paylaşımı

 

Avrupa futbol pastasının % 64.08’lik kısmı olan 18.2 Milyar Euro’luk tutarın Merkez Ligler’e gittiğini belirtmiştik. Bu tutarın içinde Merkez Ligler’in alt ligleri de bulunuyordu. Bu liglerin alt liglerini dikkate almaksızın yaptığımız analizde ise Tablo:4’ten de görülebileceği üzere İngiliz Premier Lig’e, Alman Bundesliga’ya, İspanyol La Liga’ya, İtalyan Serie-A’ya ve Fransız Lig1’e giden parasal gelir toplamı ise 15.590 Milyon Euro oldu. 

 

Beş büyük lig içinde Premier Lig 5,4 Milyar Euro’luk geliriyle, Avrupa futbol pastasının % 19’unu tek başına yaratırken, beş büyük lig içindeki payı da % 34’e ulaşıyor. Premier Lig’in gelirlerinin % 59’unu yayın gelirleri oluşturuyor. 

 

Tablo: 4) Beş Büyük Lig’in Gelirleri

4FinF 

 

Beş büyük ligde, lig başına ortalama gelir tutarı 3.1 Milyar Euro, kulüp başına ortalama gelir de 159,6 Milyon Euro olarak gerçekleşti. Premier Lig’de kulüp başına ortalama gelir 272 Milyon Euro, Bundesliga’da 176, La Liga’da 154, Serie-A’da 111 ve Lig1’de de 85 Milyon Euro oldu.  

 

Çevre Lig’lerde, lig başına ortalama gelir 204 Milyon Euro; kulüp başına ortalama gelir de 13,6 Milyon Euro civarında gerçekleşti.  

 

Bu verilere göre Merkez Liglerin lig başına ortalama geliri, Çevre Ligler’in lig başına ortalama gelirlerinden 15 kat; kulüp başına ortalama gelirlerinden de 11,7 kat fazla gerçekleşti.

 

 5-    Merkez Ligler’de Orantısız Servet Artışı 

 

Merkez Ligler’in gelirlerindeki aşırı artış otomatikman bu liglerin servet birikimlerinin de artmasına neden oldu. Nitekim bu kapsamda değerlendirildiğinde, tablo:5’ten de görülebileceği üzere, Merkez Ligler çok önemli lig değerlerine ulaştılar. 

 

2 Ekim 2020 İtibariyle Beş Büyük Lig’in Toplam Değeri 26,2 Milyar Euro; ortalama Merkez Lig değeri de 5.240 Milyon Euro olarak gerçekleşti.  

Kalan 50 Ülke’nin üst Düzey Lig’lerinin Toplam Değeri ise 7.8 Milyar Euro’ya ulaşırken, lig başına ortalama lig değeri de 156 Milyon Euro oldu. Buna göre, Merkez Liglerin Ortalama değerleri, Çevre Liglerin Ortalama değerlerinin tam 33,6 katına ulaştı. 

Merkez Ligler ile Çevre Ligler arasındaki servet farklılıklarına örnek olarak, Beş Büyük Lig içinde en düşük 3.13 Milyar Euro’luk lig değerine en yakın Çevre Lig değeri 1.15 Milyar Euro ile Portekiz Ligi…En küçük Merkez Lig’in değeri ile en yüksek Çevre Lig’in değeri arasında 1.980 Milyon Euro’luk fark bulunuyor.

 

 

Tablo: 5) Liglerin Bonservis Bedelleri Üzerinden Değerleri

5FinF 

6-    Finansal Futbol Merkez Liglere Zenginlik, Çevre Liglere ise Sefalet Getirdi!

 

Finansallaşan futbol hem Merkez, hem de Çevre Ligler’in gelirlerini nominal olarak artırırken, Merkez Ligler’de servet birikimlerinin reel büyümesine imkan tanıdı. Çevre Ligler’de ise aşırı borçlanmanın, gelir ve servet artışından daha büyük olması, bu liglerdeki servet artışlarını sınırladı. Hatta bazı liglerde reel olarak azalmasına neden oldu. 

 

Merkez Ligler’de servetlerin gelir artış hızından daha hızlı büyümesi, bu liglerde kulüplerin güçlü ve büyük kadro kurmalarını da beraberinde getirdi. Ortaya çıkan bu durum Merkez Liglere sportif rekabet üstünlüğü sağlarken, çevre Ligler aleyhine dengesiz ve haksız bir rekabetin kurulmasına yol açtı. Futbol pastasından ekonomik ve finansal olarak daha fazla pay alan Merkez Ligler’in buna bağlı olarak lig ve marka değerleri daha da arttı.

  

Yukarıdaki açıklamaların ışığında Merkez Ligler’in servetleri ile gelirlerini kıyasladığımızda; Merkez Ligler’de lig başına ortalama gelir tutarı 3.1 Milyar Euro iken, bu liglerde lig başına ortalama servet 5.240 Milyon Euro olarak gerçekleşti. Buna karşın, Çevre Ligler’de lig başına ortalama gelir 204 Milyon Euro olarak gerçekleşirken, lig başına ortalama lig değeri de 156 Milyon Euro oldu.

 

Gelir dağılımı ve servet paylaşımındaki bu dengesizliğin en tipik yansımasını ise Lig ve kulüplerin bonservis bedelleri üzerinden hesaplanan takım değerleri arasındaki derin uçurumlarda görüyoruz. Bu kapsamda merkez Ligler’de lig başına ortalama lig değeri ile Çevre Liglerin ortalama lig değerleri arasında Merkez Ligler lehine 5.084 Milyon Euro’luk değer farkında görüyoruz. 

 

Yine bu liglerde servet birikimine yol açan ana faktör olarak Lig karlılıklarını görmekteyiz. Tablo: 6’dan da görülebileceği üzere Merkez Ligler’de liglerin karlılıkları arttı. Premier Lig’in yıllık karı 979 Milyon Euro’ya ulaşırken, Merkez Ligler içinde sadece Lig1 zarar etti. Bu bağlamda Merkez Ligler’de lig başına karlılık ortalama 266,8 Milyon Euro’ya yükseldi. 

 

Sonuçta, finansallaşan futbol Merkez Ligler’de aşırı gelir artışlarına yol açarken, Çevre Ligler’de ise aşırı borçlanmaya sebep oldu. Bu ise, Merkez Ligler’e zenginlik, Çevre Ligler’e de kriz ve sefalet getirdi. 

 

Tablo:6) Beş Büyük Lig’de Kulüp Karlılıklarının Gelişimi

6FinF 

 

Özetle;

 

1. Avrupa futbol varlıklarının %80'i Merkez Ligler'de, % 20'si Çevre Ligler'de toplanmış bulunuyor.

 

2. Avrupa futbol gelirlerinin % 55'i Merkez Liglere, % 45'i Çevre Liglere gidiyor.

 

3. 1992-2020 arası Şampiyonlar Ligi Kupası'nın % 97'si (28 Kupa)  Merkez Ligler, % 3''ü (sadece 1 Kupa) Çevre Ligler tarafından müzelerine götürüldü. (2003-04 sezonunda sadece Portekiz Ligi'nden Porto kupa kazanabildi.) 

 

UEFA Avrupa Ligi Kupası'nda ise 2009-2020 arası Merkez Lig kulüpler 8 kez kupayı kazanırken, 3 kez de Çevre Ligler kupayı havaya kaldırabildiler. 

 

Sonuç

 

Son yirmi yılda futbolun ticarileşip finansal bir karaktere bürünmesi, Merkez Lig’lerin gelirlerinde önemli artışlara, Çevre Ligler’de ise aşırı borçlanmaya yol açtı. Bu süreçte Avrupa futbolunda bir yanda sermaye birikimi ve servetleri artan Merkez Ligleri, diğer tarafta ise yetersiz mali ve ekonomik yapılarıyla rekabet etmek durumunda kalan ve sürekli finansal krizlerle boğuşmak zorunda olan Türkiye’nin de içinde bulunduğu Çevre Ligleri görüyoruz. 

 

Bu süreçte ligler arasında gözlemlenen dengesiz gelir ve kaynak dağılımı sonucu oluşan haksız servet paylaşımı, Çevre Ligler’de sürekli kriz üreten bir yapıyı da beraberinde getiriyor. Eşitsizlik ekonomisi olarak nitelendirdiğimiz bu durum, Merkez Ligler’e daha fazla kaynağın ve yeteneğin aktarılmasına olanak sağlıyor. 

 

Bu koşullar altında UEFA’nın “fair play” (adil oyun) ruhu gitmiş onun yerine “unfair play” (adil olmayan) ruhu gelmiştir. Bu olumsuz gelişim uzun vadede futbolun ölümü anlamına gelir. UEFA’nın bu yanlış adımına ve Merkez Liglerin sınır tanımaz aç gözlülüklerine ancak Çevre Ligler ortak bir mücadele ve örgütlülükle dur diyebilirler. 

 

Çevre Ligler, UEFA’ya ve Merkez Ligler’e karşı birleşiniz!{jcomments on}

Bu İçerik  263  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Tuğrul Akşar Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

finansal-futbol-anim-1

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

e- Bülten Üyeliği

E-Bülten listemize üye olmak için lütfen aşağıdaki alanları doldurunuz.

Spor Endexi

02.12.2020

Kapanış Günlük
Değişim %
  IMKB 100

1.320,37

-0,37

 bjk BJKAS

3.80

7,65

 fb FENER

33.42

0,91

 gs GSRAY

3.97

3,12

 trabzon TSPOR

4.41

1,61

   SPOR ENDEKSİ 978,55 3,35

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 26591350

SÜPER LİG 2020-21 SEZONU

 Sıra TAKIMLAR 0 G B M A Y AV P
1

Alanyaspor

 8 6 2  0 18

3

15  20
2 Fenerbahçe  9  6  2  1 17 9  8   20
3  Galatasaray

 9

 5  2  2 12 7 5  17
4

Gaziantep 

 9  3  5  1 13

 11

2  14
5  Karagümrük  9  3  4  2 17  11  6 

 13

6

Başakşehir

 9

4

1  4 13  12

1

 13
7

Beşiktaş

 8

 4 

1  3 13  14 -1  13
8

Konyaspor

 8 3 3  2 10

 6

 4  12
9

Rizespor

 8  3

3

 2 12  10  2  12
10

Kasımpaşa

 9  3 3  3 11  10  1  12
11 Hatayspor  7

 3

3  1  7  9  -2  12
12 Göztepe  8  2 5  1  14  9   5

 11

13 Malatyaspor  8  3 2  3  8  10  -2  11
14 Sivasspor  8  2 3  3  8  10   -2  9
15  Trabzonspor

 9

 2 3  4  11  15

 -4

 9
16

Antalyaspor

 9

 2 3  4  9  14  -5  9
17  Erzurumspor  8  2 2  4  9  13 -4  8
18 Kayserispor  8  2 1  5  5  11 -6  7
19  Gençlerbirliği  8  1 2  5  6  14 -8  5
20 Denizlispor  8  1 2  5  5  13 -8  5
21 Ankaragücü  7  0 2  5  7  14 -7  2

 

            

 

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

Money Football League

delo-4

 

Yirmiüçüncüsü yayınlanan 2020 Deloitte Para Ligi Raporu’na göre Barcelona 840.8 Milyon Euro’luk geliriyle ilk sırada.  Tamamı Merkez Lig kulüplerinden oluşan Lig’in Raporunu okumak için tıklayın.

 

 


    

191112 Aktifbank Ekolig

 

Türk futbolunun gelirlerinin ve ekonomik görünümünün mercek altına alındığı Futbol Ekonomi Raporu – EkoLig'in dördüncü sayısı yayınlandı. Süper Lig’in 2017-2018 sezonu sonunda 3,2 milyar TL olan geliri, 2018-19 sezonunda 4,2 milyar TL’na ulaştı. Bkz.

 

 

Süper lig Marka değeri araştırma

''Taraftar Algısına Göre Türkiye Süper Ligi Marka Değerini Etkileyen Faktörlerin ve Marka Değeri Boyutlarının Değerlendirilmesi'' Prof. Dr. Musa PINAR öncülüğünde yapılan bu araştırmayı okumak için tıklayınız.

 

 

the-european-elite-2019

KPMG Avrupa’nın 32 Elit Kulübünün değerlemesini yaptı. Süper Lig’den Galatasaray ve Beşiktaş’ın da bulunduğu bu raporda en değerli kulüp 3.2 Milyar Euroluk değeriyle Real Madrid oldu. Raporu okumak için tıklayınız.
 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için tıklayınız

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.