Bizi Takip Edin Futbol ekonomisi facebookta futbol ekonomisi twitterde
x
12 temmuz 2021- Euro 2020 şampiyonu, 1-1 biten ve uzatmalarda da sonuç değişmeyince penaltılarla İngiltere'yi 3-2 yenen İtalya oldu. 21 Haziran 2021- Euro 2020'de oynadığı üç maçtan da puan çıkartamayan milli takım turnuvadan elenerek Türkiye'ye döndü.  15 Haziran 2021- UEFA Euro 2020 futbol şampiyonasında 1 ay boyunca UEFA, 24 ülke takımına 331 milyon Euro ödül dağıtacak. 11 Temmuz akşamı kupayı kaldıracak ülke takımı ise 34 milyon Euro ödül kazanacak! 11 Haziran 2021- Geçen yıl düzenlenmesi planlanan ancak pandemi nedeniyle ertelenen Euro 2020, İtalya- Türkiye maçı ile başladı. İlk maçı İtalya 3-0 kazandı. turnuva yaklaşık bir ay süreyle 11 farklı ülkede ve statda oynanacak. Fin... 26 Mayıs 2021- UEFA yayınladığı raporunda Şampiyonlar Ligi, Avrupa Ligi, Konferans Ligi ve Süper Kupa için toplam 3,5 Milyar Euro civarında kulüplere para dağıtılacağını açıkladı. 24 Mayıs 2021- UEFA tarafından hazırlanan rapora göre, Avrupa’daki futbol kulüplerinin koronavirüs salgınından dolayı toplam zararları 8,7 milyar euroya ulaştı.  Futbolekonomi- 16 Mayıs 2021 Süper Lig'in 2020-21 Şampiyonu averaj farkıyla Beşiktaş oldu. Galatasaray averajla ikinci sırada yer alırken, Fenerbahçe ligi üçüncü olarak bitirdi.  Futbolekonomi- 13 Mayıs 2021 UEFA, Chelsea ile Manchester City arasında 29 Mayıs'ta İstanbul Atatürk Olimpiyat Stadyumu'nda oynanacak Şampiyonlar Ligi finalinin Portekiz'in Porto şehrindeki Dragao Stadı'na alındığını duyurdu. 6 Mayıs 2021- UEFA Şampiyonlar Ligi 2020-21finalistleri belli oldu. 29 Mayıs 2021 Cumartesi günü Atatürk Olimpiyat Stadı'nda yapılacak finalde İngiliz ekipleri Manchester City ve Chelsea karşı karşıya gelecekler.  21 Nisan 2021 - Avrupa futbolunda on iki büyük kulüp UEFA’ya karşı isyan bayrağını açtılar. UEFA'ya resti çeken oniki büyük kulüp Avrupa Süper Ligi için düğmeye bastı.
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Genel Tuğrul AKŞAR Endüstriyel Futbolun En Üst Aşaması: Finansal Futbol

Endüstriyel Futbolun En Üst Aşaması: Finansal Futbol

soccer-bettors

Tuğrul Akşar- 7 Temmuz 2015 Üç bölüm halinde planladığımız “Endüstriyel Futbolun En Üst Aşaması: Finansal Futbol” başlıklı makalemizin, bu hafta ilk bölümünü yayınlıyoruz.

 

Bu hafta, Endüstriyel futbolun tarihsel ve ekonomik olarak nasıl geliştiğini ele alacağız. Önümüzdeki haftalarda ise endüstriyelliğin neden olduğu sıkıntılı durumları değerlendireceğiz. Son bölümde ise, rekabetin nasıl ve ne şekilde değiştiğini sizlerle paylaşacağız.

 

Futbolun sütrüktürel gelişimi

Futbolun sütrüktürel gelişimine bakıldığında, 1870’lerden başlayıp 1904 FIFA’nın kuruluşuna kadar ki, ilk dönem olmak üzere üç temel dönemde futbolun kurallarını, kurumlarını ve kendi yapısını oluşturduğunu gözlemleriz.(1)

 

1904-1954 arası, yani FIFA’nın kuruluşundan UEFA’nın kuruluş yılı olan 1954’e kadar geçen süre, futbolun endüstriyel futbol öncesi sütrüktürel yapılanmasının tamamlandığı ve yavaş yavaş sermaye birikim koşullarının oluşturulmaya çalışıldığı ikinci dönemdir. Bu dönemde futbol, endüstriyel dönem öncesi, yavaş yavaş sermaye birikim koşullarını oluşturmaya başlamıştır.

 

Üçüncü dönem ise, futbolun endüstriyel dönem öncesi olan 1954-1990 arası, ikinci döneminin bitip endüstriyel aşamanın başladığı üçüncü dönemdir. Bu dönemde, artık futbol her türlü kurum ve kurallarını, endüstriyel gelişim sürecine göre uyarlamaya başlamış ve oyun olarak niteliksel değişim ve dönüşüme uğramıştır. Bu süreç günümüze kadar uzanan dönemi işaret etmektedir. 

 

Bu gelişim ve değişim sürecinde futbol önce oyun yapısını geliştirdi, daha sonra niteliksel ve niceliksel bir dönüşüm sürecine uğrayarak, bugünkü endüstriyel yapıya ulaştı. Futbol bu transformasyon sürecinde, alt yapı ve üst yapı olarak kendisini en üst düzeyde yeniden organize etti, biçimlendirdi. Futbol bu dönemde pazar için üretilen bir meta haline geldi. Futbol kulüplerinin bu dönemde yapısı değişip birer ekonomik örgüte dönüştü. Bu dönemde taraftarın yerini, tüketici taraftar ya da müşteri taraftar aldı. Rekabetin yapısı değişti ve Avrupa'da rekabet yeniden düzenlendi. Bu bağlamda, merkez ligler ve çevre ligler yapılanması oluşturuldu. Bu dönem, dijital yayın platformlarının futbola  etkimeye başladığı ve futbolu yönlendirmeye başladığı bir dönemdir aynı zamanda. Dijital yayın platformlarının gelişimi, bugünkü futbolun temel yakıtı olan naklen yayın gelirlerini geometrik artıran bir özelliği de beraberinde getirdi bu süreçte. Yine bu zaman diliminde futbol, bu platformlar aracılığıyla pazarlanan  ürün konumundan, diğer ürünleri küresel olarak pazarlayan ve satan ürün konumuna geldi. Bu aşamanın bir ileri aşaması daha vardır ki, bu döneme de Finansal Futbol aşaması diyoruz.

 

Futbolun endüstriyel aşamaya ulaşması

1990'lardan itibaren dijital platformların gelişmesi ve giderek yaygınlaşmasına paralel olarak futbolun yapısı ve niteliği farklı bir boyuta evrildi. Futbol bu süreçte endüstriyel bir karaktere dönüştü. 2000'li yılların başından bu yana televizyonun internet ve sosyal medya ile girdiği sinerjik ve simbiyotik ilişki, hem görsel teknolojiyi, hem de futbolu derinden etkiledi. Bu gelişim ve değişim süreci futbolun ticarileşmesi ve parasallaşmasını çok farklı bir alana, yani finansallaşmaya taşıdı. Özellikle, UEFA’nın gelir maksimizasyonu odaklı organizasyonlara ağırlık vermesi, Şampiyonlar Ligi’ni bu kapsamda yeniden dizayn etmesi, kulüpleri yüksek gelir ve giderli bütçeler yapmaya özendirdi. Ancak, bu koşullarda bu yarışmalarda parasal gelirden pay almak mümkün hale getirildi. Bu da, kulüplerin finansal bir yapılanmaya gitmesine sebep oldu. 

 

Kısacası, futbolun 1990’lı yıllarla başlayan endüstriyel transformasyon süreci, 2000’lerden itibaren daha farklı bir aşamaya ulaştı. Bu süreçte teknolojinin tamamen televizyon ve internet emrine girmesiyle, kulüplerin kendi faaliyetlerinden yarattığı gelirlerin dışında (başta sponsorluk, halka arz, medya, maç günü gibi futbol gelirleri olmak üzere), çoğu gelirlerinde geometrik artışlar yaşandı. Futbolun yarattığı yıllık parasal gelirin Bu artışlar bir süre sonra bazı Ligler'de aşırı gelir yoğunlaşması ve buna bağlı servet birikimlerine neden oldu. Başta naklen yayın gelirleri olmak üzere gelirlerdeki sıra dışı artışlar, kulüplerin bütçelerinin büyümesine olanak sağladı.

 

tablo-2

 

Avrupa futbol gelirlerinin 2013-14 itibariyle ligler bazında dağılımına bakıldığında, Tablo:1) ile karşılaşıyoruz. Bu tabloya göre, 2014 itibariyle 19.9 milyar euro büyüklüğe ulaşan Avrupa futbol pazarının yarattığı gelirin %56.78’lik kısmı beş büyük ligden geliyor. Kalan %43.22’lik bölüm ise diğer 49 UEFA ülkesinden geliyor.

 

Süper Lig ise yarattığı 600 milyon euroluk geliriyle Avrupa futbol pazarında %3’lük bir pata sahip. Tablo:1 bize parasal gelirin bölüşümünde ligler arasında ciddi bir dengesizliğin olduğunu ortaya koyuyor. Bu bağlamda değerlendirildiğinde, Premier Lig’in tek başına Avrupa futbol gelirlerinin %19.60’ını tek başına ürettiğini söyleyebiliriz.

 

Yine, 5 Büyük Lig içinde ise Premier Lig’in payı %35. Premier Lig’in bu kadar arayı açmasının temel nedeniyse, 2016-19 arası naklen yayın gelirlerinin satışından elde olunan 5,5 milyar sterlinlik rekor para. Bu parasal bolluk, sonuç olarak Premier Lig kulüplerinin ortalama gelirlerini de 125 milyon euroya çıkarttı. Ortalama gelirler Bundesliga’da 97, La Liga’da 86, Serie-A’da 78 ve Lig1’de ise 52 milyon euro düzeyinde… Tablo 1’den de görülebileceği üzere Avrupa futbolunun iktisadi ve finansal göstergeleri sürekli büyüyerek, önemli tutarlara ulaştı. Deloitte’un son tarihli raporuna göre Avrupa futbol piyasasının 2014-15 sezonu itibariyle parasal büyüklüğü 19.9 milyar euro olarak gerçekleşirken, bu tutarın 2016-17 sezonunda 25 milyar euroya ulaşması bekleniyor. 

 

Beş büyük lig arayı giderek açıyor!

Tablo 2’den de görüleceği üzere 5 büyük ligin 1996-2014 arası parasal gelirleri %256 artarak, 2.4 milyar Euro'dan 8.6 milyar euroya ulaşmıştır. Bu süreçte gelirlerini nominal olarak en fazla artıran lig olarak karşımıza İngiliz Premier Lig çıkıyor. Premier Lig 1996-2014 arası gelirlerini tam 4.7 kat artırarak, 685 milyon eurodan 3.9 milyar euroya yükseltmiştir. Premier Lig’i Alman Bundesliga izliyor. Bundesliga 444 milyon euro olan gelirlerini 2.3 milyar euroya yükseltirken, İspanyol La Liga 451 milyon euroluk gelirini 1.9 milyar euroya, İtalyan Serie- A 551 milyon euro olan gelirini 1.7 milyar euroya ve Fransız Lig 1 de 293 milyon euro olan gelirini 1.5 milyar euroya yükseltme başarısı göstermiştir. 

 

Tablo:2) 1996/97-2013/14 Arası Beş Büyük Lig'de Gelirlerin Gelişimi

tablo-1


**
(1) Tuğrul Akşar- Kutlu Merih, Futbol Ekonomisi, Literatür yay., Birinci Basım Haziran 2006, İstanbul, sh. 137-145.

Bu İçerik  9318  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Tuğrul Akşar Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

finansal-futbol-anim-1

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

Spor Endexi

16.07.2021

Kapanış Günlük
Değişim %
  BİST 100

1.360,82

-0,48

 bjk BJKAS

6,16

-1,28

 fb FENER

36,26

-1,25

 gs GSRAY

3,75

2,19

 trabzon TSPOR

2,86

0,35

   SPOR ENDEKSİ

1.093,61

1,28

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 28710079

SÜPER LİG 2021-2022 SEZONU

  

 

 Sıra TAKIMLAR 0 G B M A Y AV  
Adanaspor   0  0   0   0  0 
2 Alanyaspor  0   0   0  0  0 
3 Altay   0  0 0  0  0 0 0
4 Hatayspor   0   0   0  0 0
5 Beşiktaş  0 0 0  0  0 0 0
6 Rizespor  0   0   0   0  0  0   0 
7 Karagümrük  0  0  0  0  0  0 0
8 Fenerbahçe   0   0  0  0  0  0  0
9 Antalyaspor  0  0  0  0  0  0  0
10 Galatasaray   0    0    0   0  0  0  0 0
11 Gaziantep  0  0  0  0  0  0  0 0
12 Giresunspor  0  0  0  0  0  0  0   0 
13 Göztepe  0  0  0  0  0  0 0 0
14 Konyaspor  0   0  0  0  0   0    0  
15 Kasımpaşa 0  0  0  0  0  0 0
16 Kayserispor  0   0   0  0  0  0 0 0
17 Başakşehir 0  0  0  0  0  0  0   0 
18 Sivasspor  0   0  0  0  0   0  0 0
19 Trabzonspor 0  0  0  0  0  0  0   0 
20 Malatyaspor  0   0   0    0   0  0 0 0

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

2021 Deluitte Raporu

 

 

 

 2021de-avrupada-ve-turkiyede-futbol-ekonomisi

Cocid-19 sürecinde 2021'e girerken Avrupa'da ve Türkiye'de Futbol Ekonomisi'nde yaşanılan değişim ve olumsuz gelişmeleri okumak için tıklayınız.

 


 

2021-Money-league-Raporu

 

 

 

Yirmidördüncü Deloitte Money League raporuna göre Barcelona'nın 715.1 Milyon Euro'luk geliriyle ilk sırada yer aldığı, tamamı merkez lig kulüplerinden oluşan ve bir önceki yıla göre gelirleri %12 azalan Para Ligi raporunu okumak için tıklayınız


    

191112 Aktifbank Ekolig

 

Türk futbolunun gelirlerinin ve ekonomik görünümünün mercek altına alındığı Futbol Ekonomi Raporu – EkoLig'in dördüncü sayısı yayınlandı. Süper Lig’in 2017-2018 sezonu sonunda 3,2 milyar TL olan geliri, 2018-19 sezonunda 4,2 milyar TL’na ulaştı. Bkz.

 

 

Süper lig Marka değeri araştırma

''Taraftar Algısına Göre Türkiye Süper Ligi Marka Değerini Etkileyen Faktörlerin ve Marka Değeri Boyutlarının Değerlendirilmesi'' Prof. Dr. Musa PINAR öncülüğünde yapılan bu araştırmayı okumak için tıklayınız.

 

 

the-european-elite-2019

KPMG Avrupa’nın 32 Elit Kulübünün değerlemesini yaptı. Süper Lig’den Galatasaray ve Beşiktaş’ın da bulunduğu bu raporda en değerli kulüp 3.2 Milyar Euroluk değeriyle Real Madrid oldu. Raporu okumak için tıklayınız.
 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için tıklayınız

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.