x
6 Aralık 2019 Emlak Konut ile Galatasaray arasında devam eden anlaşmazlık sonunda Galatasaray'ın Florya'yı geri almak için 120 Milyon TL ödemeyi taahhüt etmesi sonrası çözüldü. Buna göre Riva projesi devam edecek. Futbolekonomi- 2 Aralık 2019 2020 Avrupa Futbol Şampiyonası (EURO 2020) kura çekimi Romanya'nın başkenti Bükreş'te gerçekleştirildi. A Milli Futbol Takımı, İtalya, İsviçre ve Galler'in bulunduğu İtalya ve Azerbaycan'ın ev sahipliği... 26 Kasım 2019- Bankalar Birliği Başkanı Hüseyin Aydın “Kimsenin borcunu silmedik, piyasa koşulları neyi gerektiriyorsa onu yaptık. Kulüplere nefes aldırdık” dedi. 6 Kasım 2019- Futbolda oyunculara ödenecek ücretten kesilen Stopaj oranı %20'ye çıkartılırken, 500 Bin TL'nın üzerinde gelir elde eden oyuncular ve teknik adamlar ise yıllık beyanname ile %40 vergi ödeyecekler. 25 Eylül 2019- Beşiktaş Başkanı Fikret Orman istifa etti. Orman: " Beşiktaş'ta kan değişimine ihtiyaç var. Beşiktaş'taki sürecimi tamamlıyorum." Futbolekonomi- 30 Ağustos 2019 UEFA Şampiyonlar Ligi 2019-2020 sezonunun kura çekimi Monako'da yapıldı. Galatasaray, Paris Saint-Germain, Real Madrid ve Club Brugge'un olduğu A grubunda mücadele edecek. 5 Ağustos 2019- Beinsports ile süren yayın krizi, Kulüplerin 500 Milyon TL eksik ödemeyi kabul etmesiyle, uzlaşmayla sonuçlandı. 12 Temmuz 2019- 2019 FIFA Kadınlar Dünya Kupası'nda Hollanda'yı 2-0 mağlup eden ABD Kadın Milli Takımı, dördüncü kez dünyanın en büyüğü olmayı başardı. 3 Temmuz 2019- Fikret Orman: Türkiye’de Finansal Bir Kriz Var. Kulüplerin giderleri büyük oranda dövizle.  Kulüplerin Daralması Lazım! 12 Haziran 2019- A Milli Takımımız Euro 2020 grup maçında İzlanda deplasmanında rakibine 2-1 yenildi.
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Genel Tuğrul AKŞAR Endüstriyel Futbolun En Üst Aşaması: Finansal Futbol

Endüstriyel Futbolun En Üst Aşaması: Finansal Futbol

soccer-bettors

Tuğrul Akşar- 7 Temmuz 2015 Üç bölüm halinde planladığımız “Endüstriyel Futbolun En Üst Aşaması: Finansal Futbol” başlıklı makalemizin, bu hafta ilk bölümünü yayınlıyoruz.

 

Bu hafta, Endüstriyel futbolun tarihsel ve ekonomik olarak nasıl geliştiğini ele alacağız. Önümüzdeki haftalarda ise endüstriyelliğin neden olduğu sıkıntılı durumları değerlendireceğiz. Son bölümde ise, rekabetin nasıl ve ne şekilde değiştiğini sizlerle paylaşacağız.

 

Futbolun sütrüktürel gelişimi

Futbolun sütrüktürel gelişimine bakıldığında, 1870’lerden başlayıp 1904 FIFA’nın kuruluşuna kadar ki, ilk dönem olmak üzere üç temel dönemde futbolun kurallarını, kurumlarını ve kendi yapısını oluşturduğunu gözlemleriz.(1)

 

1904-1954 arası, yani FIFA’nın kuruluşundan UEFA’nın kuruluş yılı olan 1954’e kadar geçen süre, futbolun endüstriyel futbol öncesi sütrüktürel yapılanmasının tamamlandığı ve yavaş yavaş sermaye birikim koşullarının oluşturulmaya çalışıldığı ikinci dönemdir. Bu dönemde futbol, endüstriyel dönem öncesi, yavaş yavaş sermaye birikim koşullarını oluşturmaya başlamıştır.

 

Üçüncü dönem ise, futbolun endüstriyel dönem öncesi olan 1954-1990 arası, ikinci döneminin bitip endüstriyel aşamanın başladığı üçüncü dönemdir. Bu dönemde, artık futbol her türlü kurum ve kurallarını, endüstriyel gelişim sürecine göre uyarlamaya başlamış ve oyun olarak niteliksel değişim ve dönüşüme uğramıştır. Bu süreç günümüze kadar uzanan dönemi işaret etmektedir. 

 

Bu gelişim ve değişim sürecinde futbol önce oyun yapısını geliştirdi, daha sonra niteliksel ve niceliksel bir dönüşüm sürecine uğrayarak, bugünkü endüstriyel yapıya ulaştı. Futbol bu transformasyon sürecinde, alt yapı ve üst yapı olarak kendisini en üst düzeyde yeniden organize etti, biçimlendirdi. Futbol bu dönemde pazar için üretilen bir meta haline geldi. Futbol kulüplerinin bu dönemde yapısı değişip birer ekonomik örgüte dönüştü. Bu dönemde taraftarın yerini, tüketici taraftar ya da müşteri taraftar aldı. Rekabetin yapısı değişti ve Avrupa'da rekabet yeniden düzenlendi. Bu bağlamda, merkez ligler ve çevre ligler yapılanması oluşturuldu. Bu dönem, dijital yayın platformlarının futbola  etkimeye başladığı ve futbolu yönlendirmeye başladığı bir dönemdir aynı zamanda. Dijital yayın platformlarının gelişimi, bugünkü futbolun temel yakıtı olan naklen yayın gelirlerini geometrik artıran bir özelliği de beraberinde getirdi bu süreçte. Yine bu zaman diliminde futbol, bu platformlar aracılığıyla pazarlanan  ürün konumundan, diğer ürünleri küresel olarak pazarlayan ve satan ürün konumuna geldi. Bu aşamanın bir ileri aşaması daha vardır ki, bu döneme de Finansal Futbol aşaması diyoruz.

 

Futbolun endüstriyel aşamaya ulaşması

1990'lardan itibaren dijital platformların gelişmesi ve giderek yaygınlaşmasına paralel olarak futbolun yapısı ve niteliği farklı bir boyuta evrildi. Futbol bu süreçte endüstriyel bir karaktere dönüştü. 2000'li yılların başından bu yana televizyonun internet ve sosyal medya ile girdiği sinerjik ve simbiyotik ilişki, hem görsel teknolojiyi, hem de futbolu derinden etkiledi. Bu gelişim ve değişim süreci futbolun ticarileşmesi ve parasallaşmasını çok farklı bir alana, yani finansallaşmaya taşıdı. Özellikle, UEFA’nın gelir maksimizasyonu odaklı organizasyonlara ağırlık vermesi, Şampiyonlar Ligi’ni bu kapsamda yeniden dizayn etmesi, kulüpleri yüksek gelir ve giderli bütçeler yapmaya özendirdi. Ancak, bu koşullarda bu yarışmalarda parasal gelirden pay almak mümkün hale getirildi. Bu da, kulüplerin finansal bir yapılanmaya gitmesine sebep oldu. 

 

Kısacası, futbolun 1990’lı yıllarla başlayan endüstriyel transformasyon süreci, 2000’lerden itibaren daha farklı bir aşamaya ulaştı. Bu süreçte teknolojinin tamamen televizyon ve internet emrine girmesiyle, kulüplerin kendi faaliyetlerinden yarattığı gelirlerin dışında (başta sponsorluk, halka arz, medya, maç günü gibi futbol gelirleri olmak üzere), çoğu gelirlerinde geometrik artışlar yaşandı. Futbolun yarattığı yıllık parasal gelirin Bu artışlar bir süre sonra bazı Ligler'de aşırı gelir yoğunlaşması ve buna bağlı servet birikimlerine neden oldu. Başta naklen yayın gelirleri olmak üzere gelirlerdeki sıra dışı artışlar, kulüplerin bütçelerinin büyümesine olanak sağladı.

 

tablo-2

 

Avrupa futbol gelirlerinin 2013-14 itibariyle ligler bazında dağılımına bakıldığında, Tablo:1) ile karşılaşıyoruz. Bu tabloya göre, 2014 itibariyle 19.9 milyar euro büyüklüğe ulaşan Avrupa futbol pazarının yarattığı gelirin %56.78’lik kısmı beş büyük ligden geliyor. Kalan %43.22’lik bölüm ise diğer 49 UEFA ülkesinden geliyor.

 

Süper Lig ise yarattığı 600 milyon euroluk geliriyle Avrupa futbol pazarında %3’lük bir pata sahip. Tablo:1 bize parasal gelirin bölüşümünde ligler arasında ciddi bir dengesizliğin olduğunu ortaya koyuyor. Bu bağlamda değerlendirildiğinde, Premier Lig’in tek başına Avrupa futbol gelirlerinin %19.60’ını tek başına ürettiğini söyleyebiliriz.

 

Yine, 5 Büyük Lig içinde ise Premier Lig’in payı %35. Premier Lig’in bu kadar arayı açmasının temel nedeniyse, 2016-19 arası naklen yayın gelirlerinin satışından elde olunan 5,5 milyar sterlinlik rekor para. Bu parasal bolluk, sonuç olarak Premier Lig kulüplerinin ortalama gelirlerini de 125 milyon euroya çıkarttı. Ortalama gelirler Bundesliga’da 97, La Liga’da 86, Serie-A’da 78 ve Lig1’de ise 52 milyon euro düzeyinde… Tablo 1’den de görülebileceği üzere Avrupa futbolunun iktisadi ve finansal göstergeleri sürekli büyüyerek, önemli tutarlara ulaştı. Deloitte’un son tarihli raporuna göre Avrupa futbol piyasasının 2014-15 sezonu itibariyle parasal büyüklüğü 19.9 milyar euro olarak gerçekleşirken, bu tutarın 2016-17 sezonunda 25 milyar euroya ulaşması bekleniyor. 

 

Beş büyük lig arayı giderek açıyor!

Tablo 2’den de görüleceği üzere 5 büyük ligin 1996-2014 arası parasal gelirleri %256 artarak, 2.4 milyar Euro'dan 8.6 milyar euroya ulaşmıştır. Bu süreçte gelirlerini nominal olarak en fazla artıran lig olarak karşımıza İngiliz Premier Lig çıkıyor. Premier Lig 1996-2014 arası gelirlerini tam 4.7 kat artırarak, 685 milyon eurodan 3.9 milyar euroya yükseltmiştir. Premier Lig’i Alman Bundesliga izliyor. Bundesliga 444 milyon euro olan gelirlerini 2.3 milyar euroya yükseltirken, İspanyol La Liga 451 milyon euroluk gelirini 1.9 milyar euroya, İtalyan Serie- A 551 milyon euro olan gelirini 1.7 milyar euroya ve Fransız Lig 1 de 293 milyon euro olan gelirini 1.5 milyar euroya yükseltme başarısı göstermiştir. 

 

Tablo:2) 1996/97-2013/14 Arası Beş Büyük Lig'de Gelirlerin Gelişimi

tablo-1


**
(1) Tuğrul Akşar- Kutlu Merih, Futbol Ekonomisi, Literatür yay., Birinci Basım Haziran 2006, İstanbul, sh. 137-145.

Bu İçerik  6819  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Tuğrul Akşar Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

tbmm-logo

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

Spor Kulüplerinin Sorunları ile

Sporda Şiddet Sorununun Araştırılarak

Alınması Gereken Önlemlerin

Belirlenmesi Amacıyla Kurulan

 

MECLİS ARAŞTIRMASI

KOMİSYONU

RAPORU

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

e- Bülten Üyeliği

E-Bülten listemize üye olmak için lütfen aşağıdaki alanları doldurunuz.

Spor Endexi

11.12.2019

Kapanış Günlük
Değişim %
  IMKB 100

107.922

0,00

 bjk BJKAS

2,70

-0,12

 fb FENER

14,79

-0,47

 gs GSRAY

2,19

-0,05

 trabzon TSPOR

2,30

-0,02

       

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 23301696

Süper Lig Cemil Usta Sezonu 2019-20 Puan Durumu

 Sıra TAKIMLAR 0 G B M A Y AV P
1

Sivasspor

 14   9   3   2    29   13  16  30
2 Beşiktaş 
 14  8  3  3  22  16  16  27
3 Trabzonspor

 14

 7  5 2 27  15  12  26
4

Başakşehir

 14  7  5 2  22

 14

 8  26
5 Fenerbahçe 
 14  7  4 3  28  16  12

 25

6

Galatasaray

 14

 6

 5 3  15  11

 4

 23
7

Alanyaspor

 14

 6

 4 4  24  14  10  22
8

Malatyaspor

 14  5  5 4  29

 19

 10  20
9

Göztepe

 14  5

 5

4  16  15  1  20
10

Denizlispor

 14  5  3 6  14  15  -1  18
11 Gaziantep
 14

 4

 5 5  18  24  -6  17
12 Rizespor
 14  5  2 7  14  22  -8

  17 

13 Gençlerbirliği
 14  3  5 6  22  25  -3  14
14 Konyaspor
 14  3  5  6  13  20  -7  14
15 Kasımpaşa

 14

 3  3  8  19  25

 -6

 12
16

Antalyaspor

 14

 3  3  8  13  26  -13  12
17 Kayserispor
 14  2  4  8  13  29   -16  10
18 Ankaragücü
 14  2  3  9  28  19  -19  9

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

Money Football League

 2019 Deloitte Para Ligi Raporu

“ Yirmiikincisi  yayınlanan 2019 Deloitte Para Ligi Raporu’na göre Real Madrid 750 Milyon Euro’luk geliriyle zirvedeki yerini korudu. Tek Türk takımı Beşiktaş 167 Milyon Euro ile 26. Sırada bu ligde kendisine yer buldu. 
Raporu okumak için Tıklayınız

 


    

EkoLig-Raporu

 

“Türk futbolunun gelirlerini ve ekonomik görünümünü mercek altına aldığı Futbol Ekonomi Raporu – EkoLig'in üçüncü sayısını yayınladı.  Süper Lig’in 2016-2017 sezonunda 2,3 milyar TL olan gelirleri, 2017-2018 sezonu sonunda 3,2 milyar TL'ye ulaştı. Bkz.”

 

 

Süper lig Marka değeri araştırma

''Taraftar Algısına Göre Türkiye Süper Ligi Marka Değerini Etkileyen Faktörlerin ve Marka Değeri Boyutlarının Değerlendirilmesi'' Prof. Dr. Musa PINAR öncülüğünde yapılan bu araştırmayı okumak için tıklayınız.

 

 

the-european-elite-2019

KPMG Avrupa’nın 32 Elit Kulübünün değerlemesini yaptı. Süper Lig’den Galatasaray ve Beşiktaş’ın da bulunduğu bu raporda en değerli kulüp 3.2 Milyar Euroluk değeriyle Real Madrid oldu. Raporu okumak için tıklayınız.
 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için tıklayınız

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.