x
22 Mayıs 2020 -Türkiye Futbol Federasyonu, TFF Sağlık Kurulu ile yaptığı toplantının ardından Süper Lig'in 12 Haziran 2020'de başlayacağını açıkladı. 20 Nisan 2020- COVID-19 Avrupalı kulüplerin bonservis bedelleri üzerinden takım değerlerini eritmeye devam ediyor. Premier Lig'de kulüplerin değerleri 2.2 Milyar Euro düştü.  20 Nsan 2020- COVID-19 nedeniyle Avrupa futbolunda ekonomik kayıplar 5 Milyar Euro'ya, Süper Lig'de de 1.5 Milyar TL'na ulaştı. 20 Mart 2020- KPMG'ye göre,  maç günü, yayın ve ticari gelirden mâhrum kalacak olan  Premier Lig, La Liga, Bundesliga, Serie A ve Ligue 1'de yer alan kulüplerin toplam kaybı 4 Milyar Euro'ya kadar çıkıyor. 18 Mart 2020 UEFA, EURO 2020'yi 2021 yılına erteledi. UEFA, 55 üye ile yaptığı toplantıda EURO 2020'yi 1 sene erteleme teklifini sundu. Bu teklif üye ülkeler, Avrupa Kulüpler Birliği ve futbolcuları temsilen katılan FIFPro tarafınd... 8 Mart 2020- Kulüplerbirliği yaptığı toplantıyla kur nedeniyle gelirlerin düşmemesi için gerekli çalışmayı başlatıı.  25 Şubat 2020- UEFA, Finansal Fair Play kurallarına aykırı hareket ettiği gerekçesiyle Manchester City'e 2 yıl, kupalara katılmaktan men cezası verdi. 25 Şubat 2020- Galatasaray, 20 yıldır deplasmanda yenemediği Fenerbahçe'yi 3-1 yenerek seriyi bitirdi. 17 Şubat 2020- Beşiktaş başkanı Çebi: "Şu anda Beşiktaş'ın tek bir çıkış yolu var; Bağış kampanyası! Herkesten destek bekliyoruz, 1 lira da değerli, 10 bin lira da değerli. Beşiktaş'ı Beşiktaş'tan başka kimse kurtaramaz." 16 Şubat 2020- Premier Lig 2023'ten itibaren PremFlix isimli dijital platform aracılığıyla yayın haklarını satacak bir planlama içinde. Bu proje gerçekleşirse, Premier Ligin beklenen yayın geliri yıllık 24 Milyar Sterlin'e ulaşacak.
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Genel Tuğrul AKŞAR Futbolun Ekonomi Politik Sorunları (II)

Futbolun Ekonomi Politik Sorunları (II)

imagesQ2JYEB11

Tuğrul Akşar- 18 Kasım 2014 Geçen hafta bu sütunlarda futbolun yeni kriz kaynaklarından birisi olan futbolun finansallaşması üzerinde durmuş ve detaylı analizimize bu hafta da devam edeceğimizi belirtmiştik.

Kısaca tekrar anımsatarak, futbolda parasallaşmanın yarattığı aşırı gelir ve bundan kaynaklanan servet artışının bazı kulüplere rekabet üstünlüğü kazandırdığı, bu üstünlüğün bir süre sonra güçlü/ büyük ve güçsüz/küçük kulüp ayrımına yol açtığı, bu ayrımın sonunda büyük kulüpler/liglerin sportif perforfmanstan bağımsız olarak gelirlerini geometrik olarak artırmaya devam ettiklerini ve finansal üstünlüğe ulaştıklarını, bu durumun da futbolun sürdürülemez kriz yapısına etkiyen önemli bir faktör olduğunu ortaya koymuştuk. 

 

Bu bağlamda konunun finans politiğini kavrayabilmek için büyük liglere birlikte bir göz atmakta yarar var. 

 

Beş büyük lig milyar euronun üzerinde bir değere sahip 

 

Aşırı gelir artışı ve servet birikimine en iyi gösterge olarak liglerin transferlere, dolayısıyla bonservis bedellerine yaptığı harcamalar gösterilebilir. O liglerin assetleri olarak kabul etmemiz gereken bu değerler, para/ sermaye akımının hangi liglere yöneldiğini, göstermesi bakımından da ilginç bir veri olarak karşımıza çıkıyor. Bu bağlamda, liglerin bonservis bedelleri üzerinden piyasa değerlerine bakmak analizimiz açısından anlamlı olacaktır. Bu tablo bize ligler arasında haksız rekabetin büyükler lehine nasıl konumlandırıldığını da açıkça göstermektedir. 

aksar

Tabloda en değerli lig olarak 3 milyar 760 milyon euro değer ile İngiliz Premier Lig’i görüyoruz. Son on yılda yaklaşık 8 milyar euro yabancı sermaye girişinin olduğu bu lig, en fazla gelir artışı ve sermaye birikiminin, dolayısıyla servet artışının yaşandığı lig olarak değerlendirilmelidir. 

 

Merkez takımları küresel talep yaratabiliyorlar 

 

Futbol kulüplerinin (özellikle de merkezde yer alan güçlü liglerin yüksek bütçeli takımlarının) gelirlerini küreselleştirdiğini görüyoruz. Kapitalizmin küreselleşmesi sporun, doğal olarak ta futbolun da küreselleşmesine olanak sağladı. Bu nedenle bu takımların kendi ülkelerinin dışında taraftar toplayabilmesi ve logolu ürünlerini satabilmeleri, gelirlerin hızlı büyümesine zemin hazırlıyor. (Bu durum servet birikim hızını da artırıyor.) Lokallikten küresel bir kimliğe geçen takımlar, kendi küresel taleplerini de yaratabiliyorlar. Bugün Real Madrid, Barcelona, Manchester United gibi takımların gelirlerinin belirli bir kısmının buralardan geliyor olması, bu gerçeği gözler önüne çıkartıyor. 


Küreselleşmenin bu kulüpler için bir başka avantajı da, bu ülke liglerine ve takımlarına yabancı kaynak/ sermaye akışına izin veriyor olması. Nitekim, günümüzde fonlar çok rahat ve kolay bir şekilde, herhangi bir engelle karşılaşmadan bir ülkeden başka ülkeye (lige) hareket edebiliyor, kulüp satın alabiliyor, stratejik ortaklıklara yönelebiliyorlar.2 Küreselleşme aynı zamanda kulüplerin mülkiyetlerinin de çok uluslu şirketlere, pazarlama gruplarına ve iletişim devlerine geçmesi dönemini de başlattı. 

 

Aşırı gelir artışı, rekabeti bozuyor, etik sorunlara ve krize yol açıyor! 

 

Buraya kadar yaptığımız analizlerde gördük ki, sermayenin bazı liglerde ve kulüplerde yoğunlaşması, süreç içinde bu lig ve kulüplere rekabet üstünlüğü sağlıyor. Artan rekabet üstünlüğü bir süre sonra dengesiz rekabete ve diğer kulüplere karşı haksız rekabete dönüşüyor. Aşırı gelir artışı ve buna bağlı oluşan sermaye birikimi, bu kulüplerin servetlerini süreç içinde daha da artırırken, gelirler de geometrik artmaya başlıyor. Bu durum futbolu finansallaştırırken, kulüpler arasında dengesizliğin de giderek açılmasına, polarizasyona sebep oluyor. Finansal polarizasyon dinamiklerini burada çalıştırıp bir tarafta son derece güçlü ve yüksek bütçeli takımların( liglerin), diğer tarafta da düşük bütçeli, güçsüz takımların(liglerin) oluşmasına ortam hazırlıyor. Bu sayede, dengeli futbolun yerini, dengesiz ve kaotik futbol alıyor. 

 

Bu kulüplerde gelir artış/servet edinme hızının, sportif performans artış hızının üzerinde bir gelişim göstermesi ve bu kulüplerin UEFA tarafından sürekli show’un devamı açısından bir ihtiyaç olarak görülmeleri, futbolda tüm dengeleri bozdu. Zaten, anomalik bir sektör olan futbol, bu etkiyle yeni krizlere girmek durumunda kaldı. Bu kriz kaynağı, futbolun rekabetçi yapısını büyüklerin lehine bozarak, fair play ruhunu örseleyerek, sürdürülemez eşitsizlikleri otomatik olarak üretmeye başladı. 

 

Her hal ve karda şunu görüyoruz ki, aşırı gelir artışı ve buna bağlı oluşan servet birikimi, futbolda finansallaşmaya, finansallaşma da kulüpler arasında polarizasyona yol açıyor. Finansal polarizasyon ise bir süre sonra rekabeti bozuyor ve etik problemlerle birlikte krize davetiye çıkartıyor. İşte bu durum bugün futbolun ekonomi politiğini oluşturuyor. Kulüpler arasında servet ve gelir dağılımı dengelenemediği (haksız rekabet, dengede rekabete dönüştürülemediği) sürece, futbolun asimetrik ve irrasyonel yapısı kriz üretmeye devam edecekmiş gibi görünüyor. 

 

Sonuç ve öneri 

 

Bu nedenle belki, büyük bütçeli kulüplere başta salary cap (ücret tavanı), borçlanma üst sınırı, transfer harcama limiti gibi yeni düzenlemeler getirilip finansal futbol yeniden regüle edilebilirse, futbolun krize girmesine neden olan patolojik gelişimin de önüne geçilmiş olunabilir. Bu amaçla futbol otoritesi (UEFA ve lokal federasyonlar) merkezde haksız rekabet üstünlüğünü elinde tutan ve bundan gelirlerini/servetlerini artırma üstünlüğüne ulaşan yüksek bütçeli ve güçlü takımlara, bütçelerine göre bir vergilendirme getirip buradan elde olunan kaynakları da periferi liglere/takımlara aktarabilirse, futbolun yeniden daha dengeli bir rekabet içinde ve sürdürülebilir bir gelir büyümesiyle yoluna devam etmesi sağlanabilir. Ne var ki, bugünün finansal/ endüstriyel yapılanması bu işi kotarabilecek ve bu düzenlemeleri yapabilecek yetkinlik ve güçte değil ne yazık ki. Çünkü, endüstriyel süreçte yaratılan devasa kulüplere UEFA’nın ve lokal federasyonların ihtiyacı var. İşte futbolun ekonomi politiğinin temel konusunu da bu çelişkinin çözümü oluşturuyor.{jcomments on}

 

Bu İçerik  7305  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Tuğrul Akşar Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

tbmm-logo

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

Spor Kulüplerinin Sorunları ile

Sporda Şiddet Sorununun Araştırılarak

Alınması Gereken Önlemlerin

Belirlenmesi Amacıyla Kurulan

 

MECLİS ARAŞTIRMASI

KOMİSYONU

RAPORU

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

e- Bülten Üyeliği

E-Bülten listemize üye olmak için lütfen aşağıdaki alanları doldurunuz.

Spor Endexi

16.04.2020

Kapanış Günlük
Değişim %
  IMKB 100

96.249

2,11

 bjk BJKAS

1,92

1,27

 fb FENER

9,41

0,81

 gs GSRAY

2,26

0,07

 trabzon TSPOR

4,90

1,48

       

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 25259673

Süper Lig Cemil Usta Sezonu 2019-20 Puan Durumu

 Sıra TAKIMLAR 0 G B M A Y AV P
1

Trabzonspor

 26   15   8  3    59   28  31  53
2 Başakşehir
 26  15  8 50  25  25  53
3 Galatasaray

 26

 14  8 4 44  20  24  50
4

Sivasspor

 26  14  7 5  47

 29

 18  49
5 Beşiktaş 
 26  13  5 8  40  32  8

 44

6

Alanyaspor

 26

 12

 7 7  44  25

 19

 43
7

Fenerbahçe

 26

 11

 7 8  46  34  12  40
8

Göztepe

 26  10  7 9  31

 30

 1  37
9

Gaziantep

 26  8

 8

10  36  41  -5  32
10

Denizlispor

 26  8  7 11  26  34   -8  31
11 Antalyaspor
 26

 7

 9 10  29  43  -14  30
12 Gençlerbirliği
 26  7  7 12  33  44  -11

  28 

13 Kasımpaşa
 26  7  5 14  38  50  -12  26
14 Konyaspor
 26  5  11 10  21  33  -12  26
15 Malatyaspor

 26

 6  7  13  38  40

 -2

 25
16

Rizespor

 26

 7  4  15  26  44  -18  25
17 Ankaragücü
 26  5  8  13  23  45  -22  23
18 Kayserispor
 26  5  7  14  28  62  -34  22

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

Money Football League

delo-4

 

Yirmiüçüncüsü yayınlanan 2020 Deloitte Para Ligi Raporu’na göre Barcelona 840.8 Milyon Euro’luk geliriyle ilk sırada.  Tamamı Merkez Lig kulüplerinden oluşan Lig’in Raporunu okumak için tıklayın.

 

 


    

191112 Aktifbank Ekolig

 

Türk futbolunun gelirlerinin ve ekonomik görünümünün mercek altına alındığı Futbol Ekonomi Raporu – EkoLig'in dördüncü sayısı yayınlandı. Süper Lig’in 2017-2018 sezonu sonunda 3,2 milyar TL olan geliri, 2018-19 sezonunda 4,2 milyar TL’na ulaştı. Bkz.

 

 

Süper lig Marka değeri araştırma

''Taraftar Algısına Göre Türkiye Süper Ligi Marka Değerini Etkileyen Faktörlerin ve Marka Değeri Boyutlarının Değerlendirilmesi'' Prof. Dr. Musa PINAR öncülüğünde yapılan bu araştırmayı okumak için tıklayınız.

 

 

the-european-elite-2019

KPMG Avrupa’nın 32 Elit Kulübünün değerlemesini yaptı. Süper Lig’den Galatasaray ve Beşiktaş’ın da bulunduğu bu raporda en değerli kulüp 3.2 Milyar Euroluk değeriyle Real Madrid oldu. Raporu okumak için tıklayınız.
 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için tıklayınız

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.