Bizi Takip Edin Futbol ekonomisi facebookta futbol ekonomisi twitterde
x
17 Eylül 2020- Süper Lig'de 11 Eylül'de maçlar başlamasına karşın hala yayın bedellerinin kulüplere ödenmesi konusunda belirsizlik devam ediyor. 15 Eylül 2020- Avrupa futbolunun ekonomik, mali ve yönetsel yönden yapılanması ile Merkez Ligler lehine rekabetin yeniden nasıl düzenlendiğinin analizini yapan Finansal Futbol- Tuğrul Akşar kitabı yayımlandı.   26 Ağustos 2020-  Türkiye Futbol Federasyonu 2020-21 sezonunda maçların, stat kapasitesinin yüzde 30'u kadar seyirci alınarak oynanabileceğini açıkladı.  24 Ağustos 2020- 201920 Sezonu Şampiyonlar Ligi şampiyonu, finalde Paris Saint Germain'i 1-0 yenen bayern Münih oldu. Kazandığı bu kupayla Bayern Münih. altıncı kez kupayı müzesine götürdü. 6 Ağustos 2020- 2019/20 sezonunu  33.600 UEFA ülke puanıyla, 11. sırada kapatan Türkiye, Şampiyonlar Ligi'nin 2021-22 sezonuna direkt takım gönderemeyecek. Bu durumda 2020/21  Süper Lig Şampiyonu Şampiyonlar Ligi gruplarına... 31 Temmuz 2020- Türkiye Futbol Federasyonu'nun aldığı karara göre 2020-21 Sezonunda Süper Lig'de düşme olmayacak ve Süper Lig 21 takımla oynanacak. 20 Temmuz 2020- 2019-2020 Süper Lig Cemil Usta Sezonunun şampiyonu Medipol Başakşehir oldu. 10 Temmuz 2020- Federasyonun açıklamasına göre, Süper Lig'de 2020-2021 sezonu 11 Eylül 2020 Cuma günü başlayıp, 16 Mayıs 2021 Pazar günü tamamlanacak. 19 Haziran 2020- Covid-19'un neden olduğu olumsuzluklar nedeniyle UEFA Geçici Acil Önlemler başlıklı bir bildiri yayınlayarak, Finansal Fair Play konusunda kulüplere bazı esneklikler sağladı. Bu kapsamda en önemli karar: 2020 mali yılın... 19 Haziran 2020- UEFA, 2020 sezonu Şampiyonlar Ligi'nde sezonun kalan maçlarının Portekiz'in başkenti Lizbon'da oynanacağını; 2020 finaline ev sahipliği yapmayı bekleyen İstanbul'un ise 2021 finaline ev sahipliği yapacağını duyurd...
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Ekonomi Tuğrul AKŞAR Futbolun Endüstriyel Gelişiminde Finansal Aşama (II)

Futbolun Endüstriyel Gelişiminde Finansal Aşama (II)

soccer and fixers

Tuğrul Akşar/14 Temmuz 2015 Geçen hafta futbolun bir oyundan endüstriye nasıl evrildiğini ve nasıl bir strüktürel gelişim ve değişim yaşadığını sizlerle detayıyla paylaşmıştık. Bu hafta da, yine aynı başlık altında ama finansal futbolun rekabeti nasıl bozduğunu anlatmaya çalışacağım.

 

 

Futbolun Finansallaşması, Rekabeti Bozuyor!

 

Futbolun 1990’lı yıllarla başlayan endüstriyel transformasyon süreci, 2000’lerden itibaren daha farklı bir aşamaya ulaştı. Bu süreçte teknolojinin tamamen televizyon ve internet emrine girmesiyle, kulüplerin kendi faaliyetlerinden yarattığı gelirlerin dışında (başta sponsorluk, halka arz, medya, maç günü gibi futbol gelirleri olmak üzere), çoğu gelirlerinde geometrik artışlar yaşandı. Futbolun yarattığı yıllık parasal gelirin zaman içinde yaşadığı artış, bir süre sonra bazı Ligler'de aşırı gelir yoğunlaşması ve buna bağlı servet birikimlerine neden oldu. Başta naklen yayın gelirleri olmak üzere gelirlerdeki sıra dışı artışlar, kulüplerin bütçelerinin büyümesine olanak sağladı. Bu değişim süreci aynı zamanda rekabetin de yeniden yapılandırıldığı bir dönem…

 

Bu dönemde eşitler arasındaki rekabetin yerini, eşit olmayanlar arasındaki haksız rekabet aldı. Dengeden uzaklaşan rekabet, büyükler (merkez lig ve takımlar) lehine, çevre lig (küçük lig ve takımların) aleyhine yeniden kuruldu. Dengesiz ve haksız rekabet kendisini sadece yeşil sahalarda değil, aynı zamanda ekonomik ve finansal olarak ta somutladı.

 

Avrupa Futbolunun 1996-2014 Dönemi arasındaki parasal gelirlerine ilişkin (Deloitte’un bugüne kadar düzenlemiş olduğu raporlardan derleyerek) oluşturduğumuz aşağıdaki tablo bize, Beş Büyük Lig’de ve diğer 49 ülke liglerinde parasal gelirin nasıl geliştiğini açıkça gösteriyor.

5Big League revenues

Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, 1996-2014 arası Beş Büyük Lig’deki parasal gelirler, % 366 artarak, 2.4 Milyar Euro’dan 11.3 Milyar Euro’ya ulaşmıştır. Bu süreçte Beş Büyük Lig’in toplam futbol pastasından aldığı pay %64.64 iken, diğer Avrupalı ülke liglerinin payı %35.34’tü. Süreç içinde merkez liglerin payı %56.78’e kadar gerilerken, toplam futbol pastasından aldıkları nominal tutar %366 artarak 11.3 Milyon Euro’ya ulaştı. Buna karşın Çevre Liglerin payı ise % 35.34’ten %43.22’ye artarak, pastadan aldıkları nominal tutar %548 artışla, 8.6 Milyar Euro’ya yükselmiştir. Bu dönemde %469’luk bir büyümeyle gelirlerini en fazla artıran Lig olarak İngiliz Premier Lig olmuştur.

 

Kazanılmamış Gelirlerin Harcanması Kulüpleri Sıkıntıya Sokuyor!

 

Futbolun gelirlerindeki geometrik artış, futbolun paradoksal yapısını da harekete geçirdi. Kutlu Merih’in futbol literatürüne armağan ettiği, ‘’Gelirler arttıkça, giderler ve buna bağlı olarak zararlar artar’’ paradoksu, diyalektik olarak kulüpler için çalışmaya başladı.[1] Bir yandan aşırı gelir artışı, kulüplerde servet birikimlerini hızlandırırken, diğer taraftan paradoksun etkisiyle kulüplerin artan harcamaları, gelirler ve giderler arasındaki dengesizliğin negatifleşmesine neden oldu. Aslında, kulüplerin bu dönemde gelir-gider dengelerinin bozulmasının temel nedenlerinden birisi ve belki de en önemlisi, kazanılmamış gelirlerin harcanmaya başlanmasıdır. Özellikle, kulüplerin beş-on yıl, hatta onbeş yıla kadar ulaşan, başta stat gelirleri olmak üzere ileride doğacak gelirlerini devir ve temlik etmek suretiyle finansmana yöneldikleri bu dönem, finansal futbol döneminin en ayırt edici özelliklerinden birisidir.

 

Finansal Aşama, Borç Ekonomisini Doğurmuştur

 

Kulübün geleceğini ipotek altına alan ve hareket esnekliğini azaltan bu harcama yöntemi, çoğu kulübün zaman içinde çok ciddi finansal sıkıntı içine girmesini de beraberinde getirmiştir. Finansal sıkıntı, kulübü borç ekonomisinin kucağına itmiş, bir süre sonra da bu sarmaldan kurtulamayan kulüp ekonomisi finansal dar boğaza girmiştir. Kısacası, borç ekonomisi futbolu finansallaştırırken, kulüplerin de krize girmesine de neden olmuştur.

 

Kazanılmamış geliri, finansal gelir yaratma olarak ta değerlendirebiliriz. Finansallaşan futbol ekonomisi bugün sahip olduğu her türlü enstrüman ile kulüplere finansal yaratabilme olanağı sunmaktadır. Ancak, bu süreçte kazanılmamış gelirlerin harcanması, kazanılmış gelirler üzerinde de bir baskı yaratmaya başlamıştır. Buna bağlı olarak, özellikle oyuncuların bonservis bedelleri ile kulüplerin değerlerinde önemli köpükler oluşmuş; bu durum doğal olarak, kulüplerin temel finansal ve iktisadi dengelerinin bozulmasına neden olmuştur.

   

Finansal Aşama, Kulüplerin Risklerini Artırmıştır

 

Kısacası, aşırı gelir artışı ve buna bağlı servet birikiminin sağlandığı endüstriyel ve finansal aşama, aynı zamanda kulüpler için finansal, yönetsel ve sportif risklerin de arttığı bir dönemdir. Nitekim, UEFA getirdiği Finansal Fair Play uygulamasıyla bu riskleri minimize etmeye çalışmaktadır.

 

Öyle bir noktaya gelindi ki, giderlerdeki artış, kontrol edilebilir olmaktan çıktı. Finansal sıkıntılar ve darboğazlar oluşmaya başladı. Bu süreçte kulüpler adeta, birer ekonomik örgüte dönüştüler. Sahip oldukları yüksek bütçelerle, futbol pastasını daha da büyütüp rekabetin yapısını değiştirdiler. Bu süreçte yeterli servet birikimine ulaşan kulüpler, sportif ve mali anlamda kendi lehlerine haksız rekabet üstünlüklerine ulaştılar. Nitekim, finansallaşma sürecinde bu liglerde bazı takımlarda (örneğin; Almanya'da Bayern Münih, İngiltere'de Chelsea, Manchester City, Manchester United, İspanya'da Real Madrid ve Barcelona, Fransa'da Paris Saint Germain, İtalya'da Inter ve Milan gibi kulüplerde) yaşanan servet yoğunlaşması/artışı, bu kulüplere iktisadi, mali ve sportif rekabet üstünlüğü getirdi. {jcomments on}


 

 

[1] Tuğrul Akşar- Kutlu Merih, Futbol Ekonomisi, Literatür yay., Birinci Basım Haziran 2006, İstanbul, sh. 243.

  
 

 

Bu İçerik  8693  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Tuğrul Akşar Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

finansal-futbol-anim-1

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

e- Bülten Üyeliği

E-Bülten listemize üye olmak için lütfen aşağıdaki alanları doldurunuz.

Spor Endexi

23.09.2020

Kapanış Günlük
Değişim %
  IMKB 100

1.102,91

0,62

 bjk BJKAS

3.75

-0,27

 fb FENER

31.36

-7,16

 gs GSRAY

5.02

4,58

 trabzon TSPOR

5.24

-2,78

   SPOR ENDEKSİ 1.055,97 -1,36

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 26152891

SÜPER LİG 2020-21 SEZONU

 Sıra TAKIMLAR 0 G B M A Y AV P
1

Galatasaray 

 2 2 0  0 5

1

4  6
2  Alanyaspor  2  2  0  0 4 0  4   6
3  Göztepe

 2

 1  1  0 6 2 4  4
4

 Karagümrük

 2  1  1  0 5

2

3  4
5  Beşiktaş  2  1  1  0 4  2  2 

 4

6

Antalyaspor

 2

1

1  0 3  1

2

 4
7

 Hatayspor

 2

 1 

1  0 2  0 2  4
8

 Fenerbahçe

 2  1 1  0 2

 1

1  4
9

 Kasımpaşa

 2  1

0

 1 2  1 1  3
10

 Erzurumspor

 2  1 0  1 3  3 0  3
11 Sivasspor  2

 1

0  1  2  3 -1  3
12  Kayserispor  2  1 0  1  1  2 -1

 3

13  Konyaspor  1  0 1  0  0  0  0  1
14 Gaziantep  2  0 1  1  3  5 -2  1
15  Trabzonspor

 2

 0 1  1  1  3

-2

 1
16

Gençlerbirliği

 2

 0 1  1  0  2 -2  1
17  Malatyaspor  2  0 1  1  1  4 -3  1
18  Denizlispor  2  0 1  1  1  5 -4  1
19  Ankaragücü  1  0 0  1  1  2 -1  0
20  Rizespor  2  0 0  2  1  4 -3  0
21  Başakşehir  2  0 0  2  0  4 -4  0

 

            

 

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

Money Football League

delo-4

 

Yirmiüçüncüsü yayınlanan 2020 Deloitte Para Ligi Raporu’na göre Barcelona 840.8 Milyon Euro’luk geliriyle ilk sırada.  Tamamı Merkez Lig kulüplerinden oluşan Lig’in Raporunu okumak için tıklayın.

 

 


    

191112 Aktifbank Ekolig

 

Türk futbolunun gelirlerinin ve ekonomik görünümünün mercek altına alındığı Futbol Ekonomi Raporu – EkoLig'in dördüncü sayısı yayınlandı. Süper Lig’in 2017-2018 sezonu sonunda 3,2 milyar TL olan geliri, 2018-19 sezonunda 4,2 milyar TL’na ulaştı. Bkz.

 

 

Süper lig Marka değeri araştırma

''Taraftar Algısına Göre Türkiye Süper Ligi Marka Değerini Etkileyen Faktörlerin ve Marka Değeri Boyutlarının Değerlendirilmesi'' Prof. Dr. Musa PINAR öncülüğünde yapılan bu araştırmayı okumak için tıklayınız.

 

 

the-european-elite-2019

KPMG Avrupa’nın 32 Elit Kulübünün değerlemesini yaptı. Süper Lig’den Galatasaray ve Beşiktaş’ın da bulunduğu bu raporda en değerli kulüp 3.2 Milyar Euroluk değeriyle Real Madrid oldu. Raporu okumak için tıklayınız.
 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için tıklayınız

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.