x
20 Mart 2020- KPMG'ye göre,  maç günü, yayın ve ticari gelirden mâhrum kalacak olan  Premier Lig, La Liga, Bundesliga, Serie A ve Ligue 1'de yer alan kulüplerin toplam kaybı 4 Milyar Euro'ya kadar çıkıyor. 18 Mart 2020 UEFA, EURO 2020'yi 2021 yılına erteledi. UEFA, 55 üye ile yaptığı toplantıda EURO 2020'yi 1 sene erteleme teklifini sundu. Bu teklif üye ülkeler, Avrupa Kulüpler Birliği ve futbolcuları temsilen katılan FIFPro tarafınd... 8 Mart 2020- Kulüplerbirliği yaptığı toplantıyla kur nedeniyle gelirlerin düşmemesi için gerekli çalışmayı başlatıı.  25 Şubat 2020- UEFA, Finansal Fair Play kurallarına aykırı hareket ettiği gerekçesiyle Manchester City'e 2 yıl, kupalara katılmaktan men cezası verdi. 25 Şubat 2020- Galatasaray, 20 yıldır deplasmanda yenemediği Fenerbahçe'yi 3-1 yenerek seriyi bitirdi. 17 Şubat 2020- Beşiktaş başkanı Çebi: "Şu anda Beşiktaş'ın tek bir çıkış yolu var; Bağış kampanyası! Herkesten destek bekliyoruz, 1 lira da değerli, 10 bin lira da değerli. Beşiktaş'ı Beşiktaş'tan başka kimse kurtaramaz." 16 Şubat 2020- Premier Lig 2023'ten itibaren PremFlix isimli dijital platform aracılığıyla yayın haklarını satacak bir planlama içinde. Bu proje gerçekleşirse, Premier Ligin beklenen yayın geliri yıllık 24 Milyar Sterlin'e ulaşacak. 4 Ocak 2020- Türkiye Futbol Federasyonu 2019-20 sezonuna ilişkin takım harcama limitlerini belirledi. 2.4 Milyar TL'na yaklaşan harcama limitlerinin yüzde kırkı Beşiktaş Fenerbahçe ve Galatasaray'a ait.  26 Kasım 2019- Bankalar Birliği Başkanı Hüseyin Aydın “Kimsenin borcunu silmedik, piyasa koşulları neyi gerektiriyorsa onu yaptık. Kulüplere nefes aldırdık” dedi. 4 Şubat 2019- Deloitte Para Ligi'nin 2017-18 Lideri 750 Milyon Euro'luk geliriyle Real Madrid oldu. İkinci sırada ise  690 Milyon Euro'luk geliriyle Barcelona yer alıyor. Türkiye'den tek takım Beşiktaş ise 167 Milyon Euro geliriyle 26.s...
Buradasınız >> Ana Sayfa Haberler & Makaleler Ekonomi Tuğrul AKŞAR Futbolun Endüstriyel Gelişiminde Finansal Aşama (II)

Futbolun Endüstriyel Gelişiminde Finansal Aşama (II)

soccer and fixers

Tuğrul Akşar/14 Temmuz 2015 Geçen hafta futbolun bir oyundan endüstriye nasıl evrildiğini ve nasıl bir strüktürel gelişim ve değişim yaşadığını sizlerle detayıyla paylaşmıştık. Bu hafta da, yine aynı başlık altında ama finansal futbolun rekabeti nasıl bozduğunu anlatmaya çalışacağım.

 

 

Futbolun Finansallaşması, Rekabeti Bozuyor!

 

Futbolun 1990’lı yıllarla başlayan endüstriyel transformasyon süreci, 2000’lerden itibaren daha farklı bir aşamaya ulaştı. Bu süreçte teknolojinin tamamen televizyon ve internet emrine girmesiyle, kulüplerin kendi faaliyetlerinden yarattığı gelirlerin dışında (başta sponsorluk, halka arz, medya, maç günü gibi futbol gelirleri olmak üzere), çoğu gelirlerinde geometrik artışlar yaşandı. Futbolun yarattığı yıllık parasal gelirin zaman içinde yaşadığı artış, bir süre sonra bazı Ligler'de aşırı gelir yoğunlaşması ve buna bağlı servet birikimlerine neden oldu. Başta naklen yayın gelirleri olmak üzere gelirlerdeki sıra dışı artışlar, kulüplerin bütçelerinin büyümesine olanak sağladı. Bu değişim süreci aynı zamanda rekabetin de yeniden yapılandırıldığı bir dönem…

 

Bu dönemde eşitler arasındaki rekabetin yerini, eşit olmayanlar arasındaki haksız rekabet aldı. Dengeden uzaklaşan rekabet, büyükler (merkez lig ve takımlar) lehine, çevre lig (küçük lig ve takımların) aleyhine yeniden kuruldu. Dengesiz ve haksız rekabet kendisini sadece yeşil sahalarda değil, aynı zamanda ekonomik ve finansal olarak ta somutladı.

 

Avrupa Futbolunun 1996-2014 Dönemi arasındaki parasal gelirlerine ilişkin (Deloitte’un bugüne kadar düzenlemiş olduğu raporlardan derleyerek) oluşturduğumuz aşağıdaki tablo bize, Beş Büyük Lig’de ve diğer 49 ülke liglerinde parasal gelirin nasıl geliştiğini açıkça gösteriyor.

5Big League revenues

Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, 1996-2014 arası Beş Büyük Lig’deki parasal gelirler, % 366 artarak, 2.4 Milyar Euro’dan 11.3 Milyar Euro’ya ulaşmıştır. Bu süreçte Beş Büyük Lig’in toplam futbol pastasından aldığı pay %64.64 iken, diğer Avrupalı ülke liglerinin payı %35.34’tü. Süreç içinde merkez liglerin payı %56.78’e kadar gerilerken, toplam futbol pastasından aldıkları nominal tutar %366 artarak 11.3 Milyon Euro’ya ulaştı. Buna karşın Çevre Liglerin payı ise % 35.34’ten %43.22’ye artarak, pastadan aldıkları nominal tutar %548 artışla, 8.6 Milyar Euro’ya yükselmiştir. Bu dönemde %469’luk bir büyümeyle gelirlerini en fazla artıran Lig olarak İngiliz Premier Lig olmuştur.

 

Kazanılmamış Gelirlerin Harcanması Kulüpleri Sıkıntıya Sokuyor!

 

Futbolun gelirlerindeki geometrik artış, futbolun paradoksal yapısını da harekete geçirdi. Kutlu Merih’in futbol literatürüne armağan ettiği, ‘’Gelirler arttıkça, giderler ve buna bağlı olarak zararlar artar’’ paradoksu, diyalektik olarak kulüpler için çalışmaya başladı.[1] Bir yandan aşırı gelir artışı, kulüplerde servet birikimlerini hızlandırırken, diğer taraftan paradoksun etkisiyle kulüplerin artan harcamaları, gelirler ve giderler arasındaki dengesizliğin negatifleşmesine neden oldu. Aslında, kulüplerin bu dönemde gelir-gider dengelerinin bozulmasının temel nedenlerinden birisi ve belki de en önemlisi, kazanılmamış gelirlerin harcanmaya başlanmasıdır. Özellikle, kulüplerin beş-on yıl, hatta onbeş yıla kadar ulaşan, başta stat gelirleri olmak üzere ileride doğacak gelirlerini devir ve temlik etmek suretiyle finansmana yöneldikleri bu dönem, finansal futbol döneminin en ayırt edici özelliklerinden birisidir.

 

Finansal Aşama, Borç Ekonomisini Doğurmuştur

 

Kulübün geleceğini ipotek altına alan ve hareket esnekliğini azaltan bu harcama yöntemi, çoğu kulübün zaman içinde çok ciddi finansal sıkıntı içine girmesini de beraberinde getirmiştir. Finansal sıkıntı, kulübü borç ekonomisinin kucağına itmiş, bir süre sonra da bu sarmaldan kurtulamayan kulüp ekonomisi finansal dar boğaza girmiştir. Kısacası, borç ekonomisi futbolu finansallaştırırken, kulüplerin de krize girmesine de neden olmuştur.

 

Kazanılmamış geliri, finansal gelir yaratma olarak ta değerlendirebiliriz. Finansallaşan futbol ekonomisi bugün sahip olduğu her türlü enstrüman ile kulüplere finansal yaratabilme olanağı sunmaktadır. Ancak, bu süreçte kazanılmamış gelirlerin harcanması, kazanılmış gelirler üzerinde de bir baskı yaratmaya başlamıştır. Buna bağlı olarak, özellikle oyuncuların bonservis bedelleri ile kulüplerin değerlerinde önemli köpükler oluşmuş; bu durum doğal olarak, kulüplerin temel finansal ve iktisadi dengelerinin bozulmasına neden olmuştur.

   

Finansal Aşama, Kulüplerin Risklerini Artırmıştır

 

Kısacası, aşırı gelir artışı ve buna bağlı servet birikiminin sağlandığı endüstriyel ve finansal aşama, aynı zamanda kulüpler için finansal, yönetsel ve sportif risklerin de arttığı bir dönemdir. Nitekim, UEFA getirdiği Finansal Fair Play uygulamasıyla bu riskleri minimize etmeye çalışmaktadır.

 

Öyle bir noktaya gelindi ki, giderlerdeki artış, kontrol edilebilir olmaktan çıktı. Finansal sıkıntılar ve darboğazlar oluşmaya başladı. Bu süreçte kulüpler adeta, birer ekonomik örgüte dönüştüler. Sahip oldukları yüksek bütçelerle, futbol pastasını daha da büyütüp rekabetin yapısını değiştirdiler. Bu süreçte yeterli servet birikimine ulaşan kulüpler, sportif ve mali anlamda kendi lehlerine haksız rekabet üstünlüklerine ulaştılar. Nitekim, finansallaşma sürecinde bu liglerde bazı takımlarda (örneğin; Almanya'da Bayern Münih, İngiltere'de Chelsea, Manchester City, Manchester United, İspanya'da Real Madrid ve Barcelona, Fransa'da Paris Saint Germain, İtalya'da Inter ve Milan gibi kulüplerde) yaşanan servet yoğunlaşması/artışı, bu kulüplere iktisadi, mali ve sportif rekabet üstünlüğü getirdi. {jcomments on}


 

 

[1] Tuğrul Akşar- Kutlu Merih, Futbol Ekonomisi, Literatür yay., Birinci Basım Haziran 2006, İstanbul, sh. 243.

  
 

 

Bu İçerik  8162  Defa Okunmuştur
 

Degerli yazarimiz Tuğrul Akşar Cuma, 02 Nisan 2010.

YAZARIN DIGER YAZILARINI GORMEK ICIN TIKLAYIN

Neden Futbol Ekonomisi?

 

www. Futbolekonomi.com’un  vizyon ve misyonu temel olarak  Futbol Ekonomisi Stratejik Araştırma Merkezi’nin (FESAM) vizyon ve misyonuna paralel ve aynı düzlemdedir.

 

Bu bağlamda temel misyonumuz: Futbolun yerel ve küresel makro özelliklerini incelemek ve yeni yapısal modeller önermek; bu kapsamda entelektüel gelişimi hızlandırmak ve buna ilişkin referans olabilecek bir database oluşturmak ve bunu tüm futbol araştırmacılarının emrine sunmak... Bu amaçla yapılan çalışmaları yayımlamak; gerekli her türlü bilimsel futbol araştırma ve geliştirme projelerine entelektüel anlamda destek vermek.

 

Temel Vizyonumuz: Önerilen yeni modellerin gerçekleştiğini görmektir.

 devamı >>>

tbmm-logo

 

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

Spor Kulüplerinin Sorunları ile

Sporda Şiddet Sorununun Araştırılarak

Alınması Gereken Önlemlerin

Belirlenmesi Amacıyla Kurulan

 

MECLİS ARAŞTIRMASI

KOMİSYONU

RAPORU

tugrulaksar_ge_roportaj

Tuğrul Akşar Güngör Urasın sorularını yanıtlıyor

  Yazar Tuğrul Akşar,
Milliyet Gazetesi Yazarı Güngör Uras'ın
sorularını yanıtlıyor.
detay için tıklayınız..

 

e- Bülten Üyeliği

E-Bülten listemize üye olmak için lütfen aşağıdaki alanları doldurunuz.

Spor Endexi

07.04.2020

Kapanış Günlük
Değişim %
  IMKB 100

92.647

0,63

 bjk BJKAS

2,10

6,91

 fb FENER

9,34

5.54

 gs GSRAY

2,28

3,64

 trabzon TSPOR

3.22

2,88

       

Videolar

Tuğrul, Tuğrul Akşar, Pusula, Ekonomi, Futbol, Futbol Ekonomi, Mali,VİDEONUN DEVAMI VE DİĞER VİDEOLAR İÇİN TIKLAYIN.

İstatistikler

İçerik Tıklama Görünümü : 24692164

Süper Lig Cemil Usta Sezonu 2019-20 Puan Durumu

 Sıra TAKIMLAR 0 G B M A Y AV P
1

Trabzonspor

 26   15   8  3    59   28  31  53
2 Başakşehir
 26  15  8 50  25  25  53
3 Galatasaray

 26

 14  8 4 44  20  24  50
4

Sivasspor

 26  14  7 5  47

 29

 18  49
5 Beşiktaş 
 26  13  5 8  40  32  8

 44

6

Alanyaspor

 26

 12

 7 7  44  25

 19

 43
7

Fenerbahçe

 26

 11

 7 8  46  34  12  40
8

Göztepe

 26  10  7 9  31

 30

 1  37
9

Gaziantep

 26  8

 8

10  36  41  -5  32
10

Denizlispor

 26  8  7 11  26  34   -8  31
11 Antalyaspor
 26

 7

 9 10  29  43  -14  30
12 Gençlerbirliği
 26  7  7 12  33  44  -11

  28 

13 Kasımpaşa
 26  7  5 14  38  50  -12  26
14 Konyaspor
 26  5  11 10  21  33  -12  26
15 Malatyaspor

 26

 6  7  13  38  40

 -2

 25
16

Rizespor

 26

 7  4  15  26  44  -18  25
17 Ankaragücü
 26  5  8  13  23  45  -22  23
18 Kayserispor
 26  5  7  14  28  62  -34  22

Okur Yazar


Futbolun ekonomisi, mali, hukuksal ve yönetsel kısmına ilişkin varsa makalelerinizi bize gönderin, sizin imzanızla yayınlayalım.

Yazılarınızı  info@futbolekonomi.com adresine gönderebilirsiniz. 

 

 

Money Football League

delo-4

 

Yirmiüçüncüsü yayınlanan 2020 Deloitte Para Ligi Raporu’na göre Barcelona 840.8 Milyon Euro’luk geliriyle ilk sırada.  Tamamı Merkez Lig kulüplerinden oluşan Lig’in Raporunu okumak için tıklayın.

 

 


    

191112 Aktifbank Ekolig

 

Türk futbolunun gelirlerinin ve ekonomik görünümünün mercek altına alındığı Futbol Ekonomi Raporu – EkoLig'in dördüncü sayısı yayınlandı. Süper Lig’in 2017-2018 sezonu sonunda 3,2 milyar TL olan geliri, 2018-19 sezonunda 4,2 milyar TL’na ulaştı. Bkz.

 

 

Süper lig Marka değeri araştırma

''Taraftar Algısına Göre Türkiye Süper Ligi Marka Değerini Etkileyen Faktörlerin ve Marka Değeri Boyutlarının Değerlendirilmesi'' Prof. Dr. Musa PINAR öncülüğünde yapılan bu araştırmayı okumak için tıklayınız.

 

 

the-european-elite-2019

KPMG Avrupa’nın 32 Elit Kulübünün değerlemesini yaptı. Süper Lig’den Galatasaray ve Beşiktaş’ın da bulunduğu bu raporda en değerli kulüp 3.2 Milyar Euroluk değeriyle Real Madrid oldu. Raporu okumak için tıklayınız.
 

Endustriyel_futbol

 

Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı Üzerine

Futbolun Endüstriyel gelişimi, kulüplerin sportif ve iktisadi/mali yapılanışını derinden etkiliyor. Dorukhan Acar’ın Kurumsal Yönetim temelli yaklaşımı ile "Futbolda Endüstriyel Denge ve Başarı"yı okumak için tıklayınız

 

 

Türkiye'de Kadın Futbolunun Gelişimi ve Günümüzdeki Durumu

 

imagesCAVM4O4L

 

Dr. Lale ORTA’nın Kadın Futboluna Entelektüel Bir Yaklaşım Sergilediği makalesi için tıklayınız.” 

 

 

İngiliz Futbolunda Kurumsal Yönetişim Üzerine

 

governance_in_football

 

Tüm kulüplerimize ve Türk Futbol yapılanmasına farklı bir bakış açısı kazandırabileceğini düşündüğümüz, İngiliz Parlementosu’nun Kültür, medya ve spor Komitesi’nin hazırladığı raporu okumak için tıklayınız. 

 

money-and-soccer

“Money scorring goals”, Gerçekten de “Para Gol Kaydedebiliyor mu? “

Euro 2012’nin olası ekonomik etkilerini
okumak için tıklayınız. 



FFP

Futbolda Finansal Sürdürülebilirlik Kapsamında ''Finansal Fair Play Başa Baş Kuralı ve Beşiktaş Futbol Kulübü Üzerinde Bir Uygulama 
Hüseyin AKTAŞ/Salih MUTLU,

okumak için tıklayınız.